Amala Laa’odiiqeyaa
Dubbisi
Boqonnaan lammaffaa fi sadaffaan kitaaba Mul‘ataa seenaa keessatti yeroo addaa tokko saba Waaqayyoo maal akka eeggatu nutti hima. Magaalonni kun kaartaa irraa eessa akka jiran yoo ilaalle, walitti aananii akka argaman ni mul'ata. Fakkeenyaaf, lammaffaa fi sadaffaa irra darbitee isa tokkoffaa irra gara isa afraffaatti ce’uu hin dandeessu. Amaloonni iddoowwan kanaa wal duraa duubaan jijjiiramaa deemuu yeroo agarsiisa. Laa’odiiqeyaan dhumarratti argama, raajii keessatti magaalaan biraan booda hin jiru. Kanaafuu ergaa kana xiyyeeffannaadhaan ilaaluu qabna, sababiin isaa yeroo xumuraa keessa jiraannu kan argisiisu amala addaa qaba. Ergaan kun gara koo fi gara saba Waaqayyoo hundatti ergame, waan sirriitti hubachuu qabnu nutti agarsiisas.
Dubbii Kiristoos yeroo seenaa adda addaa keessatti jalqaba bartoota isaatti dubbate irraa fakkeenya fi amala bara sanaa fudhannee, jaalala Waaqayyoo fi kunuunsa Uumaan ijoollee isaaf godhu irraa hubannoo keenya fooyyessuu dandeenya. Garuu ergaan Laa’odiiqeyaa ololaan ergaa biraa keessa hin jirre of keessaa qaba. Kana yaadachuun barbaachisaa dha.
Yesusiin fayyuun amantootaa yeroo hundumaa aangoo isaa keessatti argama, araaraa Waaqayyootiin eenyuu fi akkamittis akka fayyinu isa qofaatu murteessa. Garuu yeroo seera cabsuun baay'aate ayyanni irraa hafaa ta’e. Sabi Waaqayyoo bara isaanii keessa ifa baay'ee argataa deeman, haaluma kanaan, wanti waaqayyo isaan irraa eeguu fi ulaagaan isaa kanuma waliin guddachaa dhufe. Wanti duraan fayyinnaaf gahaa ture, har'a xiqqaa ta'uu danda'a. Yoo Waaqayyo dhugaa warri ana dura ruran hin beekne tokko na hubachiise, inni akkan isa eegu narra barbaada, isaan irraa garuu hin barbaadu, sababiin isaa isaanitti hin mulífamne. Abbootiin ana dura turan ifa isaan qabaniin itti murtaa'a. Garuu wallaalummaan namoota baay'ee warra dhugaa addaa beekuuf carraa utuu qabanii barbaachisaa miti, faayidaa hin qabu jechuudhaan ykn isatti gammaduu dhiisuudhaan isa qorachuu dhiisaniif sababa ta'uu hin danda'u.
Dura, yeroo ergamootaa, fayyuuf Yesuusitti amanuu qofaan gahaa yoo ta'e, amantootni humna Hafuura Qulqulluu isa isaan geggeesse, isa karaa isaanii dinqii fi milikkita hojjetee fi isa yeroo sana waan isaanitti mul’ifame hunda isaan barsiise yoo argatan, har'a guyyoota keenya keessatti Hafuuruma sanatu gara wanta nutti mulífameetti nu qajeelcha nuuf ibsas. Inni dhugaa yeroo dhumaa karaa mul'ata isaa fi karaa ergamtoota Waaqayyoo argame amantoonni akka raawwatan barsiisa.
Namni yeroo jalqaba gara Yesusiin dhufu, daa'ima waan tokko hin beekne fi hin dandeenye fakkaata. Waan isaf hin mulátin jiru, waan inni hin baratin jiru irraa eeguun sirrii miti. Namni akkasii garuu cubbamaa yoo taé illee, araaraa Waaqayyootiin qajeelaa jedhama. Qajeelummaan kun Yesusitti amanuudhaan isaaf kennama. Namni Waaqayyoo guddachuu yeroo jalqabu, dhugaa bara, akka ifa argateettis abboomamuun irraa eegama. Amma qajeelummaan Waaqayyoo amantii Yesuus Kiristoosiin haala irratti hunda’uudhaan amanaaf kennama. Maaliif haala irratti hundaa‘aa? Sababiin isaa filannoo isaa keessatti bilisa waan ta'eef yeroo kamiinuu jijjiiruu danda'a. Garuu yeroo namni Yesuusitti amanee ifa mul‘ateef abboomamu kun ayyaana Waaqayyootiin fayyinna isaa keessatti ga’ee qabaata.
Laa’odiiqeyaan ergaa addaa yeroo keenya keessa humna fi aangoo qabu qabdi, Waaqayyo dhugaa kana keessatti fedha koo eega. Kan inni isa anatti mul’isu haala kana keessatti qofa.
Yeroo kamiinuu Gooftaan dafee akka dhufu dubbate. Waldoota shananitti dubbii walfakkaataa dubbate. Ergaa Laa’odiiqeyaa keessatti garuu Gooftaan balbala dura dhaabbachaa akka jiru dubbata. Inni dhufeera, waan baay'ee barbaachisaa na waliin qooddachuu barbaadu qaba. Kanaaf deebii narraa eegaa jira. Isa Yesus gara guutummaa biyya lafaatti deebi’ee dhufu dubbachaa hin jirru. Ergaan kun Dhufaatii Lamaffaatiif fi ta'iinsa isa dursaniif amantoota karaa addaatiin qopheessuuf Gooftaan gara saba isaa akka dhufu nu barsiisa. Barsiifni duraa hundumtuu qormaata dhufuuf ga'aa hin ta'u. Gorsa amma wallaaluun guyyaa murtiitti qajeelummaa fi eegumsa naaf ta'uu hin danda'u.
Yesus yoo waan tokko naaf kenne, ani isa fudhachuu kootti baay’ee gammada. Yoon tarkaanfii amantii kana fudhadhe, yeroo sana abboommiin waaqayyoo, seerrati isaa waadaan Waaqayyoo hundumtuu humna qabaata, ani immoo seera raawwataa nan ta'a. Wanti waadaa godhamee fi yaadame hundumtuu naaf kennama. Yesusitti amanuudhaan, ifan fudhadheef abboomamuudhaan, amala fi eebba hundumaa Gooftaan ergaa Laa’odiiqeyaa keessatti tarreesse nan qabaadha. Yoo ani ergaa kana morme ykn wallaalummaan didde, Yesuus akkuma akeekkachiisetti afaan isaa keessaa na tufa. Jaalalli Waaqayyoo warra abboomamaniif araara addaa, warra hin abboomamneef immoo haqummaa mul'isa. Ani barbaadus barbaaduu baadhus, ergaa fudhachuu fi akka waaqayyo jireenya koo keessatti akka hojjetuuf heyyamuuf ykn isa mormee barabaraan Kiristosiiif garaa koo cufachuuf filannoon ana dura ka’aameera.
Yesuus gadi of deebisuudhaan dhi’aata, jaalaladhaan gorsuu, callisaan rukutuu fi nagaadhaan waamuu isaa ergaa isaatti tuffachuu fi eebbama biraa gowwoomsaa fi aangoo Seexanaa injifachuuf argachuu akka danda'amu hin agarsiisu. Gadi of qabuummaa Kiristoos keessatti humni injifannoo guddaan argama. Inni fakkeenya amala fi ergaa isaa labsuu kenna. Ni sagaleeffattama, garuu baay'ee gadi of qabaa ta'a. Yesuus filannoo nama hundumaa ni kabaja.
Fakkii akkasii yaadaa. Dhiirri mudhii jaalallee isaatti sanduuqa qaawwee qabsiisuu dhiyeessaa haadha manaa isaa akka taatu gaafata. Yeroo kana intalli heerumtuu qaawween duuba jireenya walii waliin hadha manummaa mirga fi dirqama keessaa maddu hundumaa hubatti. Garuu deebii hatattamaan kennuu hin dandeessu, waan gaarii fi hamaa hundumaa madaaluun yaaddi. Dhiirsi immoo akkana jedha: "Yoo na diddee, sin ajjeesa. Ykn warri biraa si ajjeessan godha. Kanaafuu murteessi, jaalala koo. Yaada koo keessatti dhiyeessi koo baay'ee hawwataa dha." Dhiyeessi akkasii akkam mul'ata? Akkanumatti yeroo tokko tokko Yesuus ergaa Laa’odiiqeyaa keessatti addunyaatti dhiyeessuu yaala. Dhugumatti garuu dhiyeessi akkana jedha: "Addunyaan kun baay'ee sodaachisaa dha, keessa du'uu dandeessa, garuu harka fi garaa koo siif dhiyeessa. Yoo ati 'eeyyee' naan jette, si eeguuf, gowwoomsa irraa si dhoksuu, du'a si tuquu dhiisuuf waan danda'ame hunda nan godha. Garuu ati mataa keetii filachuu qabda, murtee kee nan kabaja." Gooftaan deebii maal akka ta'u eega.
Ergaan Laa’odiiqeyaa dhiyeessa baay'ee fakkeenyadhaan ibsame of keessaa qaba. Hiika fakkeenyota hubachuuf, jireenya koo fi waldaa koo keessatti fayyadama maal akka qaban murteessuuf keessa seenuu barbaachisa. Gooftaan warra barbaadaniif waan isaan beekuu qaban hundumaa bana, fakkeenya fi fakkeenya immoo warra dhugaa Waaqayyoo irra deemsadhaan madaaluu baratan, fedhii itti hin qabneefiif dhiisa.
Qorannoo keenya qaama addaa ta'uu hin himnu, garuu waan Gooftaan saba isaatiif banee qo'annaa, waan inni kennuu barbaadu, ta'iinsa dhufuuf haala ga'aa fi meeshaa waraanaa guutuun akka wal qunnannu gochuuf kennuu barbaada. Amma addunyaan hundumtuu waan tokko ta'uu akka qabu dubbata, garuu namoonni rakkoo diinagdee fi siyaasaa eeggataa jiru. Nu garuu Isa Jaalala ta'e, Isa balbala duratti dhaabbatee rukutu, Isa gatii samii bitachuu fi Abbaa manaa keenya ta'uu dhiyeessu Dhufaatii Lamaffaa eegnaa.
Gaaffilee Boqonnaa Kana Irratti Yaaduu
1. Boqonnaa kana keessatti maaltu isinitti mul'ate?
2. Ergaan Laa’odiiqeyaa yeroo dhumaatii waliin walitti dhufeenya maal qaba?
3. Ergaan kun saba Waaqayyoo yeroo dhumaatiif jaalala Waaqayyoo ibsuu dhaa?
4. Gadi fageenyaa isaa hubachuuf ergaa Laa’odiiqeyaatti itti fufuun qo'achuu qophii jirtuu?
5. Hubannaan ergaa kanaa qormaata dhufuuf akkamitti na gargaaruu danda'a?
6. Ergaa Laa’odiiqeyaa keessatti jaalala Agaapee eessatti dubbatama?
7. Ifa boqobbaa kanaa keessatti lakkoofsonni kana boqonnaa kana keessatti dubbisaa: Mul. 1:3; Far. 91:6-7; Fak. 1:20-33; 12:1; Mul. 22:18-21.