"Gara Warra Gurguranii Dhaqaatii Bitadhaa"

Fakkeenya duboota kudhanii dubbisuudhaan gorsa durboota abshaalotaa warra bakka dhadhaan nuugii qodaa ibsaaf argamu beekanii hiriyoonni isaanii warri gowwoonni akka bitataniif dubbatan arguna. Garuu seenaa itti aanuu keessatti yeroon kanaaf baay'ee dabaruu isaa hubanna. Dubarri wallaaloti eessa akka deemuu qaban beeku, garuu hin ariifanne, raawwii kana gara fuulduraatti dhiisan. Haala ajaa'ibaa ta'een dubri hundumtuu rafan. Rafuun kun maal? Waan hundumaan wanti sirrii hin taane tokko akka ta'e mul'ata. Dubri qaroon illee haala kana keessa seenanii turan. Garuu qaroon fagoo ilaaluun of dura qophii godhatan, kan yeroo gabaabaatti isaan barbaachise. Carraan zayita bitachuu hundumaa jira ture, garuu tokko tokko gatii xiqqaa fi barbaachisummaa xiqqaa qabaachuu isaa yaadanii tuffatan. Waamicha yeroo hundaa dhaga'ame, yeroo hundaa akka ta'u, ariifachuu akka hin barbaachifne, yeroon akka jiru dubratti himaa ture. Garuu fakkeenyi hundumtuu kana gochuu akka hin dandeenye mul'isa. Seenaa gaddisiisaa. Dhugaa dubbadhuuf, yeroo akkas ta'elleen dubra gowwoota waliin of wal qabsiisuu hin barbaadne. Ammas jaalalleen isaanii na hin gammachiisu. Garuu qarummaan haala koo akkan madaalu utuu hin taane, ibsaa koo keessa zayita qabaachuu fi zayita hagam akkan kuufama qabu irratti hundaa'a. Zayitni eessatti akka gurguramu beeka. Maal akka ta'e beeka. Eenyutu akkan bitu na gorsu, zayitni akkamii akka jiru hubadha. Yeroo baay'ee Gurguraan balbala garaa koo cufaa rukutuu isaa dhagahe. Yeroo hundaa ariifachuu akka hin barbaachifne, kun waan baay'ee barbaachisaa akka hin taane natti fakkaate. Wanti hawwataa fi barbaachisaan baay'ee waan jiruuf, barnoota adda addaa, tajaajila, muuxannoo Waaqayyoo waliin, mul'ata, eebbama. Waldaa dhugaa keessa jiraadhee kana sirriitti hubadha, kana boona illee, namoota biroo gowwoomfamoo ta'uu isaanii yaada. Akkana fakkaata ture: "Dhiifama, Gooftaa, siif hojjechuu waan baay'ee qabaadha, kanaafuu siifu yeroo hin qabu." Inni gadda waliin akka sirriitti na hubatu, yeroo kam akka dhufuu danda'u gaafachaa akka ture natti hime. Ija isaa gadda qabuu, mi'a gaddaa isaa sirriitti yaadadha. Yeroon ni dhufa, jireenya koo keessatti waan gatii qabeessa tokko akkan dhabee hubachuu koo. Jireenyi garuu itti fufa. Karaa hundaan gorsi gaarii akkamitti tajaajila fooyyessuu, akkamitti zayita bituu, akkamitti Isa gurgurudhiyoo beekuu, akkamitti rafuu dhiisuu, akkamitti.... Hundinuu baay'inaan natti roobee maal gochuu akkan qabu hin beeku. Gurguraan mataan isaa yeroo hundaa dhufee rukuta. Yeroo tokko tokko daandii manaa koo seensisa, inni garuu yeroo hundaa na waliin nyaachuu akka barbaadu natti hima. Ifatti himaan - zayitni isaa baay'ee gaarii. Yeroo tokko tokko ibsaan koo akka hin dhaamnef xiqqoo bita, garuu kuufachuu sirrii hin ta'u jedheen yaada. Xiqqoon kun homaa hin kaffalamu. Araaraa isaatiin kennaa zayita argadha. Kuufamni zayitaa garuu baay'ee qaaliidha. Kanaaf gatii ol'aanaa kaffaluu qabaadha, qabeenna garaa koo hunda kan kutaalee dukkana manaa lubbu kootii kan Gurguraan yeroo hundaa ilaaluu barbaadu kennuu qabaadha. Achitti wanti sirrii hin taane akka jiru beeka, garuu daldala booda irratti dhiisa. Bakka warra gurguranii beeka. Mana gurgurtaa eessa akka jiru beeka. Meeshaan natti dhiyaatu maal akka ta'e guutummaatti hin hubadhu, garuu maqaa isaanii fi tartiiba daldalaa sammuu koo keessatti qabaadha. Addunyaan ani keessatti hojjedhu baay'ee bareedda. Carraa baay'ee, barnoota Isa gurguruwaa'ee baay'ee, carraa tajaajilaa baay'ee waan qabuuf, yeroo tokko tokko ibsaaf maaliif zayitni barbaachisu hin hubadhu, wanti hundumtuu ifaa fi hubatamaa yoo ta'e. Hiikni kamiyyuu Wikipediyaa keessaa argama, lakkoofsi Macaafa Qulqulluu kamiyyuu hiika adda addaa fi afaan hundumaan dubbifamuu danda'a. Mata duree kamiyyuuf lallaba baay'een YouTube irratti jira. Hundinuu akka buufata zayitaa naaf ta'a. Rafuu koo hin jedhu. Rafuuf yeroo hin qabu. Rafuuf illee yeroon gahaa miti. Oboleettonni qaroon Isa gurguruwaliin akkamitti akka waliin haasawan, maal akka isa irraa bitan himu. Akkamitti yeroo hundaa galgala nyaataaf akka dhufuu, waliin nyaatan dubbatu. Dhiyoo akka wal beekanii fi walitti dhufeenya kuni amala isaanii irratti mul'achuu nan hubadha. Garuu naaf seenaa oboloota irraa Isa gurgurucaalaatti beekuu gahaa dha. Amala isaa waa'ee bal'inaan beeka, wanti naa dhokate homaa hin jiru. Gurguraan mataan isaa na beeka, teessoo koo beeka, garuu dhiyoo na beeka jechuu hin danda'u. Isaaf banachuuf yeroo hin qabu. Quba xiqqaa yoo kenniteef, harka guutuu fudhata, isa waliinis ana guutuu. Inni qabeenna koo hundumaa ofiif qabaachuu akka barbaadu nan hubadha, bakka isaatiif meeshaa isaa kenna. Garuu jijjiirraa kanaan booda nan hojjedha, amma waan barbaachisaa, waan adda ta'e tokko hojjechuu barbaachisa. Deemee bitachuuf yeroo baay'een qabaadha. Dubri qaroon kunis zayita gahaa kuufatanii qabu, yoo barbaachise yeroo hundaa naa kennuu danda'u. Yeroo baay'ee waliin dabarsina, muuxannoo wal qoodna. Qaroon kuni garuu yeroo hundaa warqee ibiddaan qulqullaa'e, uffata adii haaraa fi qoricha ija waa'ee dubbatu, akka mata dureen walitti dhufeenyaa biraa hin jirre fakkaata. Yeroo tokko tokko kuni na aara illee. Dhimma hundumaarratti Isa gurguruwaliin gorsa fudhatu, akka mataa isaaniitiin waan tokko murteessuu hin dandeenye fakkaata. Dubri kuni waan tokko qofa sammuu isaanii keessa qabu: warqee, uffata, qoricha. Isaan waliin mormuun rakkisaa dha, waan isaan dubbatan akka si hanqatu waan hubattuuf. Gurguraan dubra abshaalakana maamiltoota yeroo hundaa jedhee dhiisinsa gaarii isaaniif godha. Hundumaa isaanii baay'ee dhiyoo akka beeku, maatii tokko fakkaatanitti akka wal hubatan mul'ata. Garuu ani illee isaan waliin hawwataadha. Dhugaadhaan na jaalatu yeroo hundaa kana himuu. Zayita kana keessa waan adda ta'e akka jiru yaada. Eeyyee, dhugumaan nan bita, garuu booda xiqqoo. Isa gurguruwaliin illee dhiyoo walbeekuu barbaada, waan gaarii baay'ee waa'ee isaa dhagahe. Ammaan taa'ee nan rafa, hundi rafuu fakkaatu. Yeroon boqonnaa barbaachisaa dha. Hirribni hojjetaa mi'aawa. Halkan gaarii, hiriyoota koo jaalatamoo. Callisuu hagam jaaladhaa. Addunyaa abjuu keessa seena. Iyyichi kun maal? Sagaleen kun maal? Dhiirsi ni dhufa? Maaliif yeroo kana? Eeyyen, halkan akka hattuutti akka dhufu dubbate. Eeganee. Amma ibsaa sirreessaa gara isaa deemna. Tole, zayitni xiqqaadha, dhugumatti homaa hin jiru. "Hiriyoota, Ifa boqobbaa kanaa keessatti zayita xiqqoo na waliin qoodaa!!!" "Akkamitti ofii gahaa hin ta'u? Ana illee yaaduu qabdan!" "Tole, fiigee ariitiidhaan bita. Dhiirsa hanga dhufnutti akka nu eegu himaa!" Gahuuf nan yaalaa. Kunoo, akkuma yeroo hundaa, hojiin baay'ee. Maaliif zayita kana dura hin bitne? Carraan ture. Tole, ni ce'anna, kana caalu hiikneerra. Keessattuu dhiirsi nama keenya, gaarii fi obsaa waan ta'eef ni eega, nu malee eessa deemaa, maqaa isaa baanna, isa tajaajiluun kan isaa. Tole, dukkaanni cufame. Gurguraan hin jiru. Ba'aa baattota irraa waa tokko kadhadhaa. Gatii sadaffaa? Hanna guyyaa qabbanaa!! Tole, wanti godhamu hin jiru, ayyaana gahuuf, ibsaa fi uffata cidhaaa malee hin seensisan. Zayitni kun akkam bareedaa, maaliif duraan hin fudhanne? Amma akkanatti hin fiigna ture. Kuufamni jira, gara dhiirsaatti fiiga. Kunoo, jalqaba ayyaanaa arga. Achitti akkam hawwataa! Addunyaa kana gadda, ta'iinsa kana hin amanne. Garuu dhufe. Akkam bareedaa! Naaf gammachuu, addunyaaf sodaa. Kunoo, balballi cufamaa! "Dhaabbadhaa!!! Nu eegaa!!!" Maaliif akka cufan hin hubadhu? Banaa!!! Ani kana! Na hin beektuu? Gooftaa koo, ani kana!!! Sodaa akkamii! Ta'iinsa akkasii hin eegne. Maal godhama? Yeroon darbe. Akkamitti? Gaaffilee Boqonnaa Kana Irratti Yaaduu 1. Ifa boqobbaa kanaa keessatti boqonnaa kana dubbisaa fi boqonnaa kana keessatti Zak. 1:3-4; Mat. 7:22-23; Hoj. 19:2; Yer. 25:4 dubbisaa. 2. Boqonnaa kana irraa maal hubattan? 3. Dubri eenyu? Garee dubra kamii keessa jira? Kanaan maal gochuu qaba? 4. Barbaachisummaa qophii ammuma irraa kaasuu hubannaa? 5. Yoo qophaa'uu hin dandeenye maaltu na eeggataa? 6. Zayitni ibsaa keessaa maal agarsiisa? Maaliifis warri qabanillee naa kennuu hin danda'an?