Amanamummaa Dhabuu Hafuuraa
Dubbisi
Gooftaan saba isaa misirroo jaalatamtuu jedhee akka waamuu, akkasumas gaa’ela amanamummaa hin qabneefis ishee himachuu isaa namni tokko Macaafa Qulqulluu dubbisuudhaan hubachuu danda’a.
Erm. 3:1 irratti Gooftaan “Namni tokko haadha manaa isaa yoo baase, isheenis baatee nama biraatti erga heerumtee, namichi deebisee ishee galfachuu in danda'aa ree? Kana yoo godhe biyyichi baay'ee in xuraa'a mitii ree? Ati garuu warra si jaallatan warra baay'ee wajjin ejjiteetta; amma immoo gara kootti deebi'uu barbaaddaa ree?” jedhee dubbata.
Warra carraa baay’ee qabanii fi isaan jaalatamuuf Uumaa filatamtamanii utuu jiranii biyya lafaa hawwii foonii, hawwii ijaa fi of tuulummaa jireenyaa filatanii fi isatti maxxananiif obsii fi jaalalli Waaqayyo qabu dinqisiisaadha.
Macaafa weedduu weeddotaa keessatti Gooftaan walitti dhufeenya saba isaa wajjin qabaachuu barbaadu ibsa. Ijoolleen isaa beekumsa dhugaa yeroo isaanii isa guutuu ta’e akka qabaataniif maal hin goone? Seenaa keessattis yeroo murtaa'e tokkotti karaa Ilma isaa isa jaalatamaa ofii isaa biyya lafaa kanaaf kenne. Isa 5:4 irratti gaafata: "Kana caalaa iddoo dhaabaa waynii koof maal gochuutu ana irra ture? 'Anoo ija miyaa'aa godhata' jedheen abdadhe, waynichi garuu maaliif ija hadhaa'aa godhate ree?" jedhee gaafata.
Gooftaan karaa ergaa Laa’odiiqeyaa saba isaa yeroo dhumaatti dubbachuudhaan, hammam akka nu argu dhuunfaadhaan tokko tokkoo keenyatti mul'isuuf murteesse. Waggoota baay'ee keessatti maaltu jijjiirame? Akkuma saba isaa warra nu dura turanii nuyis immoo warra gadadamoo, rakkatoo, hiyyeessa, jaamaa fi qullaadha. Gooftaan hawaasa naafaa fi gadadamaa kana keessaa loltoota mo'atoo seenaa dhala namaa keessatti hin argamne walitti qaba!
Garuu rakkoon Laa’odiiqeyaa waa’ee ofii isheetii baay'ee yaaddudha, garuu waan gaarii xiqqoo qofa of keessaa qabdi. Akka misirrootti of yaaddi, biyya lafaa kana waliinis waan tokko qabdi, kun immoo jaalala ishee qabbaneessee ija Yesuus duratti jibbisiiftuu akka taatu godhe. Inni immoo ammas jaalala isaa isheef mirkaneessa, akkasumas walitti dhufeenya namni kamiyyuu yaaduu hin dandeenye isheef dhiyeessa.
Fakkeenya kana itti yaadaa. Dubartiin ejjituun tokko gara abbaa manaa ishee gorsaaf dhufuudhaan akkana jetti: "Jaalallee koo, ani akka na kunuunsan waanan barbaaduuf michoota koo waliin xiqqoo taphachuun deema, garuu ati hin yaadda’in. Kun waan ulfaataa miti miti. Ani lubbuun koo kan keeti, tasuma si hin dhiisu. Atis akka na hin dhiisne beeka, kanaaf bilisummaatu natti dhaga'ama. Yoon waan dogoggoraa tokko godhe, ati karaa ittiin na deebiftu qabda, ani immoo deebi'uu koo hin shakku, sababni isaas ani bara baraan kan keeti. Koottu balbala rukkuti, na hordofi, na eegi, yeroo tokko guutummaatti kan kee nan ta'a, anis waan ati naaf goote hundumaaf sin galateeffadha, amanamtus siif nan ta'a." oftuulummaan akkasii isin hin aarsuu? Namani sammuun qabu tokko yeroo misirroon isaa akkasitti dubbattu obsuu ni danda'aa? Gooftaan garuu yeroo tokko gara bisaatti deebinee guutummaatti kan isaa akka taanu amanuudhaan tokkoo tokkoo keenyaaf obsa nu amanas. Akkamitti fi karaa kamiin akka ta'uus nu barsiisa.
Garuu rakkoo itti aanutu ka'a. Akka mul'atutti misirroon isaa duudaadha. Filatamaa ishee dhaga'uuf gurra hin qabdu. Inni waan tokko isheetti dubbachaa waan jiru fakkaata, ishiin garuu isa ilaalaa, itti kolfaa, amanamummaa ishee isaaf mirkaneessuudhaan waa’ee waan dhaga’uu diddee irraanfatti. Innis irra deebi'ee yaada isaa dhiyeessaaf, ishiin garuu isa ilaalaa, isa dinqifachaa haalluun rifeensaa inni jaallatu maal akka ta’e, ykn fiilmii kamiin ilaaluun akka gaarii ta'e gaafatti.
Yoo namni biliyeeneriin nama sooressa isin gochuuf murteessee, akkamitti qabeenyaa argachuu akka dandeessan isin barsiisuuf tattaafachuudhaan barnoota kanaaf qabeenya barbaachisaa fi mataa isaa kenne milkaa'uu in danda'a jettanii yaadduu? Eeyyee, haal duree tokkotu jirai. Yoo isin fedhii qabaattanii fi sooressa ta'uu barbaaddaniidha. Garuu gorsa isaa hundumaa ilaalchisee yoo isin duudaa fi jaamaa taatan, dhumarratti yeroo gubateef gaabbuudhaan harka isa isinitti raasee bara baraan isin dhiisa. Gorsa isaa hundumaa dhaga’uu diduu koo fi waan inni natti dhiyeesse fudhachuu diduu koof inni in komatamaa? Biliyeeneriin kun ololaa na amansiisuu danda'u natti himuu dhiisuu isaaf in gaabbaa?
Gurri keenya akka banamuuf, haala keenya isa dhugaa arginees karaa ba'umsaa Gooftaan nuuf dhiyeessutti deebi’uuf maaltu nuuf kennamu, ibsamu, agarsiifamu qaba?
Simbirri tokko akka tasaa mana tokko keessa seentee Karaa ba'umsaa barbaaddee, keenyanii gara keenyaniitti fiigaa ofilaalee isaatti of rukutti. Namoonni kutaa keessa turan karaa balbala banamaa ykn foddaa keessaan ari'uu barbaadan, garuu simbirattiin dadhabbii malee duraa fi duubatti barressuudhaan ofilaaliitti of tumtee qaamni ishee inni xiqqoon akka dhiigu goite. Ergasii namni tokko ibsaa dhaamsuudhaan, foddaa hundumaas cufuudhaan dukkanni akka uumu godhee balbala gara alaa qofa banuuf yaada dhiyeesse. Akkasumas in godhan. Simbirattiin yeruma sana karaa ba’umsaa hubattee bilisaan bahuu dandeesse.
Yeroo tokko tokko eebba Waaqayyoo dhaga'uu fi arguu yoo dhiifne inni dukkana hin seenamne nutti naannessee karaa ba’umsaa xiqqaa karaa ifni seenee daandii ba’umsaa nu agarsiisu qofa nu dhiisa. Garuu haala akkasiitti ofii geessuun barbaachisaadhaa?
Waaqayyo akka namaa ta’uu dhiisuun isaa nu gammachiisa. Inni karaa nuyi yaadnu irraa karaa adda ta’e yaada. Waan ani jireenya idileeti jedhee yaadu, waan ani biyya lafaa wajjin taphachuun hammuma kana hamaa miti jedhee yaadu, Gooftaan adda godhee ilaala.
"Gooftaa, jireenya koo keessatti maaltu dogoggora?" gaaffii jedhuuf deebii Waaqayyoo dhaga'uuf, gaaffii kana cimsinee gaafachuu fi soomaa fi kadhannaan eeguun barbaachisaa dha. Jireenya keessatti ariitiidhaan deemaa yommuu jirru dhaabbachuun rakkisaa dha, garuu keenyanni kana godhu (si dhaabu) jiraachuu irra ofuma keetii amma kana gochuun gaarii dha.
Walitti dhufeenya daldalaa Kiristoos waliin inni yeroo keessatti dhaabbatu qabaachuun yeroo fi hojii hundumaa keessatti dhaabbannaa akkasii, miilla isaa jalatti taa'uun waan inni dhiyeessu fi mul'isu dhaga'uuf yaada. Kun Mana Barumsaa Waaqayyoo beekuu fi akkamitti inni si karaa addunyaa kana keessatti of ibsuu danda'u barsiisuu, akka dhaabbachuu fi mo'achuu dandeessuuf.
Waaqayyo jireenya koo keessatti bakka duraa qabaachuu fedha, bakka kanaa irraa ka’uun walitti dhufeenya qabaachuu fi ijaaruu barbaada. Ani baay'ee keessaa tokko utuu hin ta’in,akka misirroo isaatti na ilaaluu fi isa irraa gargar akka hin baaneef ofitti aansee barbarian of bira na jiraachisuuf ani isaaf hawwisiisaadha.
Mul. 3:18 keessatti Yesuus samii hundumaa, ofii isaa illee utuu hin qusatin dhiyeessa, garuu bahiinsichi ija jaamaaf akkasii xiqqaa fi hin mul'anne, dhumarratti biyya lafaa hundumaa dukkanaan uwwisee dhiphina guddaa keessa nu galchuun xiyyeeffannoo keenya mul'ata ifaa kanaaf qofa akka kenninuu fi karaa bahuumsaa arginu taasisuu qaba. Dafee ykn turees nu hundi keenya dhaga’uu jalqabuuf dhaabbannee gara miira keenyaatti in deebina, garuu kuusaan samii barabaraan cufamuu danda'a.
Warra 144,000 ilaalchisee dubartii wajjin kan of hin xureesine jedhamee barreeffamera. Isaan kun warra gorsa dhuga baatuu Amanamaa fudhachuudhaan ergaa kana keessatti guutummaan seenanii Waaqayyoof amanamuuf waan danda'an hundumaa godhanii fi biyya lafaa, barsiisa sobaa fi hafuura dukkana waliin homaa walitti dhufeenya qabaachuu dhiisaniidha.
Yoo doktora ta'uu barbaaddan, kaayyoo kana bira ga'uuf yeroo hammamii isin barbaachisa? Waggoota baay'eedha. Ergaa Laa’odiiqeyaa ilaalchisee qajeelfama walfakkaataatu hojii irra oola. Waan baay'ee baruuf, fudhachuu fi jijjiiruuf of qopheessaa. Namni kam iyyuu ariitiidhaan misirroo hin ta’u. Mana Barumsaa Samii keessatti ariitiin akkasii hin barbaachisu, gatiin barnootaa fi ulaagaan waan filatamaa kanaa baay'ee ol'aanaa dha.
Gaaffilee Boqonnaa Kana Irratti itti Yaadamu
1. Ifa boqonnaa kana keessatti Yaq. 4:4; Yer. 3:6-14; 13:23-27; Yes. 54:5-15; 57:3-12; Hiz. 16:8-42; Mul. 2:14-22; 1Qor. 6:9-11 dubbisaa.
2. Macaafa Qulqulluu irraa heertuun biroon yaadatti isin dhufan maal fa'i?
3. Boqonnaa kana irraa maal hubattan?
4. Hariiroo walii keenyaa keessatti amanamuu dhabuun keenya akkuma Namoota dhukkubsu waaqayyoonis in dhukkubsa jettanii yaadduu?
5. Gooftaan walitti dhufeenya saba isaa wajjin qabu maaliif fuudhaafi heerumaa jedhee waama?
6. Karaa balaa qabu irra jiraachuu dhiisuu koo akkamitti hubachuu danda'a?
7. Waaqayyo michuu isaa ishee filatamtuu amanamummaa dhabuu isheetiif tuffachuu dhiisee maaliif ishee barbaada, ishee waama, isheedhaafis dhiisa?
8. Misirroo Gooftaan akkas jaallatee fayyisuu barbaadu ta'uun isin gammachisa?
9. Gooftaan amanamummaa dhabuu michuu isaatii bara baraan in obsaa?
10. Misirroon Kiristoos eenyu ykn maal?
11. Maaliif yeroo tokkotti biyya lafaa fi Waaqayyoo wajjin ta'uun hin danda'amu?
12.Yoon cuubbuu keessa fagaadhee adeemeera ta’e gara Waaqayyootti deebi'uun barbaachisaadha?
13. Kiristiyaanota waamicha isaa dhaga'uu didanii biyya lafaa wajjin taphataa jiran Gooftaan akkamitti ilaala?
14. Gooftaan misirroo amanamummaa dhabde in dhiisa jettanii yaadduu?