Saayinsii Laa’odiiqeyaa — Ergaa Laa’odiiqeyaa

Haala akkasii it yaadaa. Yoo dhukkubbii dugdaa qabaattanii ana quunnamtan akkan qoricha ykn ittisa masaajii gochuu danda'u barreesseen Xalayaa isinii erga. Waan tokko isinii mirkaneessuu na barbaachisaa? Yoo ana biraa laaqana biqiloota irraa ajajattan, daqiiqaa 30 keessatti mana keessanitti akka argattan beeksisa akkan isiniif kennutti haa yaadnu. Maal gootu? Tajaajila kana yaada keessan keessa galfattanii yeroo barbaachisetti itti fayyadamtu jedheen yaada. Waan ani gochuu danda'u hojjechuuf dandeetti qabaachuu koo fi waan ani dhiyeessu isinitti gurguruu koo in amantu. Gooftaan keenya inni jaalatamaan xiyyeeffannoo keenya gara waan inni qabutti qajeelchuuf jecha dubbii wal fakkaataa nutti dubbata. Dabalataanis nuyi mataa keenyaa akka hin beeknee fi wanti waa’ee mataa keenyaa dubbannu hundumtuu dharaa (soba) ta'uu isaa mirkaneessa. Fayyisaan ani hiyyeessaa fi gadadamaa, rakkataa, akkasumas jaamaa fi qullaa ta'uu koo dhuunfaatti natti hime. Ani akkasii ta'uu koo gonkumaa hin yaadne. Michoota koo, kun waa'ee keessan akka ta’ettan yaade. Yesuus garuu garaa koo keessa ilaalee ani akkasii ta'uu koo dubbate. Ani waa’ee kanaa yaada tokko illee hin qabu. Hundumtuu dhugaa ta'e. itti dabales ani bu’a’aan jedhame. Wanti anaaf ulfaataa ta'e akkasii ta'uu koo amanuudha. Garuu amanuu jechuun haala kana keessaa ba'uu murteessuuf itti waligaluu jechuudha. Rakkoon Laa’odiiqeyaa ifata dhaga’anii walakkaa itti waligaluudha, garuu waan tokkollee raawwachuu dhiisuudha. Gorsa Yesuusiin tokkollee hin hordoftu. Inni garuu kana hawwa. Gadadamaa fi bu’aa’aa ta'uu kee hubachuun qofti waan Gooftaan eegu miti. Inni akkan sooressa ta’u, uffadhu, ogeessa ta’u, akkan argu, keessummaa akkan simadhu, amanamaa fi qulqulluu akkan ta’u, akkasumas isaa wajjin quunnamtii akkan qabaadhu barbaada. Kennaawwan isaa qabaachuu akkan bau barbaada. Jireenya koo waan karaa hundumaan na badhaasuun guutuu barbaada. Fayyisaan waan irraa hafaa daangaa hin qabne naaf dhiheessa. Hundeen ergaa sanaa waa’ee hiika isaa ololaa argachuu qofa utuu hin taane tokkoon tokkoon fakkeenyaa fi jechi isaa maal jechuu akka ta’e, kun hundi akkamitti na wajjin akka walqabatu, akkamitti akkan isa argadhu, fi qabeenya kana erga bitadhee booda akkamitti akkan itti fayyadamu hubachuu dha. Addunyaan keenya yeroo baayyee bakka wantootni baayyee qaalii guddaadhaan dhiyaatanitti beeksisaa fi gurgurtaa gaggeessiti. Warri gurguran gurgurtaa isaanii geggeessanii bu’aa argataniiru, meeshaalee haaraatiin guutuuf manneen kuusaa qulqulleessuu waan qabaniif waan hunda irratti gatii hir’isu. Namoonni gammadanii wantoota kana bitachuuf fiigu. Hundi keenya waan wal fakkaatu keessa darbine natti fakkaata. Waan abjootte fi qusatte bitachuun gaariidha, garuu meeshaan sun gatii salphaa waan ta'eef qofa maallaqa yoo kennite, achiis wanti kun awaaradafqa walitti qabuu qofa yoo ta'e, wanti tokko sirrii akka hin taane hubatta. Gowwoomfamteetta jechuudha. Garuu haala kana itti yaadi. Abbaa qabeenyaa samboo (pearl) hamma kubbaa teenisii geessu akka ati taatuuf siif kennama, gatiin isaaf kaffalamuu qabu waan ati qabdu hunda. Qabeenyi kee hammam qaala’aa ta’us, gatiin samboo siif kennamee waan ati kennuu dandeessu harka dhibbaan caala. Addunyaa kanarra qabeenya akkasii wanti itti fakkeessan hin jiru. Maal yaaduu danda'a? Tarii natti qoosaa jira yookaan gurgurataan sun qabeenyi akkasii jal'ina kootiif waan kennamuuf sammuun rakkoo qaba jedheen murteessa. Garuu inni gowwaa hin fakkaatu. Inni gurguru kun ani baay'ee hiyyeessa akkan taé dubbate. Waan ani qabuu fi jaalladhu hunda na gaafata. Gatiin akkasii akka isaaf mijatuu fi kana caalaa baay’ee akka naaf dhiyeessu ifa godhe. Dhugumattis natti gurguruuf murteesse. Anis ittan walii gale, waan hundumaas nan kenne. Ani "eeyyee" jedha. Kanarraa kan ka’e bittaa fi gurgurtaan in ta’e, gurgurtaan ni raawwatame. Abbaa samboon ta'a. Kunoo amma qabeenya kana qabadheen dhaabadhe, isa nan ilaalaa nan gammadas. Garuu itti aansee maal akkan ittiin godhu hin beeku. Ani nyaachuu nan barbaada, in qorra, halkan dhiyaachaa jira, bakkan ciisu hin qabu. Maal gochuun qaba? Ani samboo qofaa wajjinan jira. Isa natti gurgure biraa eegumsa addaan qaba, innis eenyullee akka na saamu hin hayyamu. Gatiin samboo (pearl) kanaa doolaara tiriliyoona kuma tokkotti tilmaamama, garuu anarraa bituuf namni maallaqa ga’aa qabu hin jiru. Ani immoo abbaa qabeenyaati. Akkasumas haala kamiinuu kana caalaatti jiraachuun na barbaachisa. Hoteela tokko seeneen kutaa ciisichaa gaafadhe, gatii isaa natti hime, ani waanan qabun itti agarsiisa. Isaanis Sooressi akkasii isaan daawwachuu dinqifatanii tajaajila isaanii hunda bilisaan naaf kennan, anis isaaniin filachuu kootti gammadan. Anis xiinxaluu ittan fufe. Qabeenyi koo inni haaraan bakka ani abjoodhee hin beeknee balbala naaf bane. Namoonni addunyaa kana irraa humna qaban, namoonni kabajamoon, bakka bu’oonni mootummaa fi daldalaa na simachuuf qophiidha, hawaasni kamiyyuu gidduu isaaniitti na arguu barbaadu. Dhugaadhumatti, isaan keessa namoonni hamoonnii fi hinaaffaa qaban jiru, garuu ani isaaniif xiyyeeffannaa hin kennu. Sammuu namootaa irratti dhiibbaa guddaa akkan qabu nan hubadha, kanaan walqabatees itti gaafatamummaa koo hubachuun jalqabe. Waan ogummaa fi faayidaa qabu dubbachuu nan bare. Oduun waa'ee qabeenya kooti ana dura adeema, namoonni baay'een akkan isaan daawwadhee samboo koo dinqisiifatan barbaadu. Sooressi akkasii isaan daawwachuu kootiif in gammadu. Mana bal’aa tokko qubadheen akka itti namoota simatanii fi dhugaadhumatti dureessa ta’uu danda’an irratti seminaara geggeessuun jalqabe. Gaaf tokko rukuttaa balbalaa fi sagalee lallaafaa nan dhaga'a. Innis kan isa samboo natti gurgureeti. Anis balbala baneen akka seenu heyyame. Irbaata nyaachuuf isa nan afeere, waliin haasawuu jalqabne. Dhiibbaa guddaa qabeenyi koo qabu, amala isaa, qabeenya kana akkamitti sirnaan akka itti fayyadamu fi waan hedduu natti hime. Isa isa ilaaleen irraa baradhe. Akkam gara laafessa, attam kan namatti toluu fi kan tasgabaaéedha, gaaffii hin barbaachifne hin gaafatu, homaa nama irratti hin fe’u, suuta jedhee golee qara qabu bira darbee waan hundumaatti gammada, na jajee jireenyaa hundaaf na qajeelcha. Isaaf akkam gaarii dha! Wanti inni natti himu baay’ee isaa, duraan hubadheera, garuu isa anatti gurgure kanaa wajjin wal qunnamuudhaan, qabeenya kootti fayyadamee, humnaa fi dandeettii isaa beekuudhaan adeemsa hunda sirnaan hojjechuu fi sammuuqinaan socho’uu danda’eera. Bakkan gara isaatti garagalee hundatti, fedhii, barbaadamuu fi hawwii jira. Qabeenya kana qabaachuun lubbuu koo wantoota xixiqqoo irraa qulqulleeseera, sammuu koos ibseera. Yaadaa fi miira kootiin badhaadheera. Amma moototaa wajjin kabajaan wal qunnamuu danda'eera. Jireenyi koo inni darbe namoota hedduu ajaa'ibsiiseera, garuu dagatamaniiru, ani yeroo ammaa keessan jiraadha, gammachuudhaanan gara fuulduraa ilaala. Namoota hiyyeeyyii wajjin wal arguun koo, isaan jajjabeessa, isaanin nan gammachiisa. Waa'ee namicha gurguruu isaanitti himeen nama hunda gara isaatti qajeelcha, nama gara isaa dhufu hundaa akka inni simatuu fi badhaasu, akka inni nama tokkollee hin ariine mirkaneessen itti hima. Qabeenyi isaa nama hundaaf gahaa dha. Garuu tokkoo tokkoo namaatiif haal-duree tokkotu jira – qabeenya isaa qabeenya kee hundaan, waan siif gatii qabu hundaan jijjiira. Inni gatii hin falmu akkasumas haala kee hin madaalu, waan qabu hunda deebisee siif kenna. Baay’een isaanii waliigaltee kanatti akka seenan nan arga, garuu abbaa qabeenyaa ta’anii mana isaanii isa haaraa keessa dhokatanii qabeenya isaanii isa haaraatti kophaa isaanii gammadu. Yeroo inni itti gurgure sun isaan daawwachuuf dhufu immoo mana keessa isa galchuu illee sodaatanii karaa interkoomii (meeshaa quunnamtii waajjira keessaa) isa waliin wal quunnamu. Sana booda waan addaatu isaan mudate: qabeenyi isaanii inni haaraan ceephoo fi jibba uumee gatii dhabuudhaan gad bu’aa adeeme. Qabeenya haaraa sana maal akka godhan hin beekan, akkasumas akkamitti akka itti fayyadaman barachuu hin barbaadan turan. Boqonnaa kanaaf Gaaffiilee itti Yaadaman Boqonnaa kana keessatti maaltu sitti mul’ate? Kamtu caalaatti barbaachisa: ergaa Laadoqiyaa hubachuu, fudhachuu, isatti jiraachuu moo ykn carraa isaatti fayyadamuu? Qabiyya bitatanitti akkamitti akka dhimma ba’an beekuun maaliif barbaachisa? Daldala isaatti seenuuf warra itti walii galan irraa Gooftaan maal eega? Adeemsa qabeenya samii kan ofii godhachuu baruu attamitti yaadda? Meeshaan Yesusiin dhi’aate karaa kamiin sooreessa, kan arguu fi kan uffate nu taasisa? Ifa boqonnaa kanaa keessatti Mat. 13:45-46; Luq 12:21, 32; Yaq. 5:1-6 dubbisi.