Ati Hiyyeessa
Dubbisi
Ergaa Laa’odiiqeyaa keessatti Dhuga Baatuu Amanamaan hiyyeessa naan jedha. Eenyu? Anaa? Ani waggaa 26f waldaa sirrii keessa ture, yeroo kana keessatti Macaafa Qulqulluu yeroo muraasa dubbise, hojiin amantii koo amanamummaa koo ifatti mul'isa, beekumsi koos barsiisa Macaafa Qulqulluu irratti jabaatee dhaabbachuuf na gargaara. Yoo kitaabota hafuuraa ani dubbise hundumaa fudhanne, tokko tokko yeroo muraasa, barumsa Samii ol'aanaa yeroo guddina hafuuraa koo keessatti argadhe, ani nama Hafuuraan durооmee ykn Kiristiyaana beekumsaan soorооme fakkaadha. Ani madaallii akkasii waliin gonkumaa waliigaluu hin danda'u. Kuni dhugumaan ana miti. Kuni waa'ee koo yoo hin taane, balaaleffannaa kana itti fufuuf xiyyeeffannoo kennuun hin barbaachisu. Ani obboleeyyan bu’aa’aa waa'ee isaanii dhugaatti gabaabatti dubbatame akkasii akkan hin taane gaarii dha. Ibsa kana akka dubbisan kennuufii qaba. Lakki, ani lallaba itti aanu keessatti isaan balaaleffadha wayya. Waa'ee lallabaa dubbannu, isaan hagasitti bu’aa’aa kan qalbiin namootaa waan dhaga'an irraa raafamu. Namni hiyyeessi akkasii raawwachuu danda'aa? Addunyaa keenya keessatti hiyyeessa ol irraa ilaalanii hin dhaga'an, ani immoo kabajama. Warri fagoo irraa na arguu dhufanii gorsa koo dhaga'uuf, jireenya isaanii keessatti waan tokko jijjiiruuf illee jiru.
Kadhannaan koo hagam bareedaadha! Ani Samiin guutuu sagalee koo akkamitti Isa Ol'aanaatti dubbadhu dhaga'uuf callisuu isaa yaada. Meeshaan Dhuga Baatuu Amanamaa Dhugaa fi Amanamaan dhiyeessu duraan kan koo ta'uu isaa yaada, mirga ilma Hafuura Qulqulluun Jireenya Bara Baraatiif dhalate ta'uun qofa. Gooftaan jireenya guutuu na guddisee dhumarratti na diduu jettanii yaadduu? Eeyyeen, dhugaa, balaaleffannaan kun warra waldaa dhufaniif, ani caalaa baay'ee hin beekneef. Ani qabeenna hafuuraa koo waliin qooduu hin dhowwu. Ani Waaqa keessatti soorооmeera. Eenyullee beekumsa kana ana irraa hin fudhatu.
Ibsaan koo yeroo kamittuu gammachuun gubata. Badhaadhummaan koo qabeenna hafuuraa koo miidhu malee guyyaa hundaaf sammuula argachuuf na gargaara.
Durооmuu, soorооmuu, homaa hajamuu dhabuu gammachuu hagam qaba. Beekumsi koo jireenya koo addunyaa keessattis babal'ata. Ani akka Yooseef Gibxii irraa ibidda fi bishaan qormaataa keessa darbee jireenya addunyaa kana keessatti jiraachuuf hagam akka barbaachisu galii argachuu baradhe, waan tokko kuufachuu illee danda'a. Macaafni Qulqulluun durооtа addunyaa ogeeyyii jedha, ani kutaa kana keessa seenuu danda'a.
Aangoon koo waldaa keessatti ofumaa of ibsa. Hiyyeessa hafuuraa hojii itti gaafatamummaa guddaa akkasii kennanii? Amantii keessatti geggeessaa hafuuraa ta'uun – haala addaa fedhi qofaan argachuu hin dandeenye. Gadi of qabuun koo ofumaa of ibsa. Ani sa'aatii guutuu waa'ee isaa dubbachuu danda'a.
Jecha tokkoon, ani madaallii akkasii ana irratti waliigaluu dhabuun itti fufuu illee hin barbaadu. Garuu badhaasni na gammachiisa. Teessoo irratti Gooftaa koo cinaa of argayyuu. Waa'ee koo gonkumaa hin dagatu. Gareen xiqqaan obboleeyyan amantaa koo baay'ee na yaadessisu. Isaan waan tokko qotanii Ergaa Laa’odiiqeyaa keessatti yeroo hundaa barbaadu. Ishee ergaa kana malee homaa biraa hin qabne fakkaata. Yeroo hundaa waa'ee jaalala tokko, waa'ee sammuula tokko fi qajeelummaa amantii dubbatu. Ani sammuula kana baay'ee qaba. Ani karaa mirgaa fi bitaatti raabsuu hin fixu. Ani beekumsa koo waliin qooduu hin dhowwu, muuxannoo koo yeroo hundaa nama hundumaa waliin qooduu danda'a. Yeroo dukkanaattis ibsaan koo karaa dhugaa warra jallatan agarsiisa, sammuulli koos warra xiqqoo beekaniif ga'a.
"Qabeenna barbaadotа" kunneen yaada tokko qofa qabu - wal jaalachuu barachuu. Na birа dhufanii, ani lakkoofsa jaalala hundumaa Macaafni Qulqulluun guutuu isaaniif dubbisuu danda'a. Karaa sirrii hin barbaadan. Muuxannoon koo ifatti jaalalli - hojii akka ta'e malee yaada akka hin taane dubbata. Harkeen koos - harka jaalala gaarii hojjechuutti barateedha.
Ani beeka isaan of hiyyeessa hafuuraa godhanii ammas qabeenna addaa bitachuuf yaalu soorооmuuf. Eeyyee, Ifa boqobbaa kanaa keessatti. Maal akka isinitti ta'u ilaalla. Gooftaa biratti wanti hundumtuu tolaan kennamu, bitachuu waa'ee fakkeenyaan dubbata akka hin hubanne? Warri akkuma koo hojii qaban qabeenna Samii argachuuf mirga guutuu qabu, kunis ofumaan galа. Bitachuun yaada Gooftaan amantii koo ilaalee, akkamitti gaara dabarsuu akka beeku, afaan namaa fi ergamaa akka qabu, kennaa raajii akkamii akka qabu, iccitii hundumaa beekuu akka danda'u, qabeenna koo hundumaa kennuu akka danda'u, yoo barbaachise qaama koosille gubachuuf kennu argee, waan "warri warqee barbaaddan" bitachuu yaalan hundumaa ofumaan naaf kennu.
Waggaan koo amantii keessatti - qabeenna koo, Gooftaan - Tisiisa koo, ani homaatuu hin hajamamu.
Garuu michoonni koo warra qotatan na boqochiisuu dhiisanii ija koo ergaa Laa’odiiqeyaa irratti qajeelchuu yaalu, hiika isaa akkan hubadhu na gaafatu. Keessumattuu lakkoofsa Mul.3:18 jaallatu. Balbala addaa qabeenna Samii dhumaa hin qabnetti fakkaata, karaan dhiphaa yeroo dhumaas balbala kana keessa darba.
Garuu waan hubachuu hin hafne, "warri yaada qotu" kunneen gammadaa fi ifaanidha. Macaafa Qulqulluu utuu hin taane kitaaba gammachuu qo'achaa fakkaatu. Wal jidduus wal jaalachiisaa fi jireenya gammadoodha, ganama irraa galgalaatti jaalala qofa dubbatu. Hojii hojjechuun wayya ture. Jaalala isaanii akka naaf agarsiisan gaafadhe, isaan immoo man- kuusaa na geessu, ati mataan kee biti jedhu. Ani hojii koo isaanitti agarsiisa, isaan garuu kuni ga'aa miti, qalbiin jijjiiramuu qaba jedhu. Eenyu barsiisuu argatanii.
Isaan jaalala kanaan gurra koo hundumaa na dhaga'an. Jecha isaanii irraa kana hin qabu, garuu bitachuu akkan danda'u fakkaata. Garuu muuxannoo koo ilaala, beekumsa koo ol fuudhee "bittootа" kun ana irraa baay'ee barachuu akka qaban hubadha. Garuu yaanni isaanii baay'ee nama amansiisuudha. Macaafni Qulqulluun guutummaan ifa jaalala keessatti barreeffame, hojii Waaqayyoo hundumaa hafuura kana keessatti argu fakkaata. Yoo bareedee dhaga'amuyyuu, seerri ifatti warra cabsan adabamuu isaanii dubbata, kanaaf jaalalli hin fayyisu, ajajamuu fi waan barreeffame raawwachuun barbaachisaa.
Haa ta'u malee man- kuusaa Laa’odiiqeyaa ilaaluuf murteessa. Ani beeka ture. Wanti addaa keessa hin jiru, meeshaan kun hundumtuu fuula Macaafa Qulqulluu irratti bal'inaan dhiyaatee tolaan kennama, kanaaf lakkoofsa tokko irratti xiyyeeffachuun waan addaa godhanii kennaa ajaa'ibaa itti kennuun hin barbaachisu. Namoota kana irratti waan tokko gochuu qaba. Baay'ee daldala isaanii keessatti jalallaa dha. Aangoo koo hundumaa dhiibbaa isaanii dhabsiisuu yaala. Garuu kabajaan ta'uu qaba, yoon kana hin taasifne Waaqa mormitootа keessatti lakkaa'ama.
Isaan kanaafis qophaa'anii homaatuu hin yaaddessan. Ani dogoggoraa, isaan waan hundumaa beeku fakkaata. Maal isaan waliin gochuu danda'a? Meeshaa waraanaa isaanii qo'achuun akkamitti hojjetu hubachuu qaba. Oo, barumsa kanaaf yeroon hagam oola! Garuu nan mo'a. Eeyyeen, jabeeyyii naaf ta'an. Dubbisa, irra deebi'ee dubbisa, keessa seena.
Akka tasaa sammuu koo ibse. Gooftaan jaamaa, hiyyeessa fi qullaa akkan ta'e natti hime. Ani kana dhaga'ee sodaadheen rifadhe. Ta'uu danda'a, inni sirrii dha. Ani amma ofii kooti fayyuu barbaadama. Yaa Gooftaa maal akkan godhu barbaadda?
"Deemii itti fuftii baradhu, maal gochuu akka qabdu sittan hima!"
Gaaffilee Boqonnaa Kana Irratti itti Yaadamu
1. Ifa boqonnaa kanaa keessatti Kes 8:12-18; Far.72:3-18; Hez.16:49; Erm.9:23-24; Mar.10:23; Far.33:6-11; 39:18; 61:11; 68:30-34; 69:6; 85:1-5; 108:21-27; Fak.11:4,28; 13:18; 14:24; 18:23; 22:22-23; 23:4-5; 28:22; 1Sam.2:6-8; Is.61:1-2; Luq.4:18-19; 14:13-14; 16:9; Mul.2:9; 3:17-18; 13:16; Lall.5:9,12; 9:11; Yaq.5:1-3; WW.8:7 dubbisaa.
2. Boqonnaa kana irraa maal hubattan?
3. Heertuun Mat.5:3: inni "Karaa hafuuraatti hiyyeessota warri ta' an haa gammadan,
mootummaan waaqaa kan isaanii ti" maaliif barnoota kanaaf hin ta'u?
4. Isin sooressaa?
5. Qabeenni hafuuraa namaa lubbuuf kiyyoo ta'uu danda'aa?
6. sooressaa fi hiyyeessa gidduu garaagarummaa maaliitu jira?
7. Maaliif Dhuga Baatuu Amanamaa durооmuu fi soorооmuu koo, homaa kan hin barbaadne ta’uu koof na ifata?
8. Kiristoos qabeenna koo caalaa waan wayyu qabaa?
9. Durооmuun cubbuudhaa?
10. Yeroo kamitti qabeenni hafuuraa koo inni eebba Waaqayyoo ta'e abaarsa naaf ta'a?
11. Yoon hiyyeessa ta'uu koo hubadhe maal gochuun qaba?
12. Manni Barumsaa keenya isin durооmse, moo keessatti hiyyoomtan?
13. Jaalalli namoota hiyyeeyyi irratti maal hojjeta?
14. Jaalalaan durооmuu fi kana keessatti kan irraa hafe ta’uutti gammaduu, ittiin of jajuun gadheedhaa?
15. Maaliif Gooftaan sooressa ta’uu koof na ifatee na durооmsuu barbaada? Loojikiin kanaa eessa jira? Qabeenya koo fi warqee ibiddaan qulla’ee gidduu garaagarummaa maaliitu jira?