Kibiriitii fi Fo’aa ibsaa — Ergaa Laa’odiiqeyaa

Waa'een keenya ifa biyya lafaati jedhamee dubbatama. Akkasumas akka namoota amananiitti ifni kun Madda sirrii qabaachuu akka qabutti hubanna, kaayyoon ibsuus namoonni dukkana keessa taa’an ifa kanaaf Waaqayyoof akka ulfeina kennan gochuudha. Ejjennoo akkasii fudhadhee calaqqee Isaa ta’uuf Ifa Dhugaa beekuu nan jalqaba. Waaqa Barabaraa tuquudjaan madda jireenyaa fi ifa haaraa inni kennen argadha. Jireenyi koos akkuma Ji’aa baay’ina mul’ata itti dhangala’ee calaqqisiisa. Ollaan na ilaalanii amala koo keessatti Yesusiin beeku, bu’aa akkasii kanaan gammadee ifti Waaqayyoo amala koo irraa akka calaqqisuuf guutummaatti qulqulluu ta’uuf nan yaala. Dhuma seenaa lafaatti yeroo dhihaannu zayita ibsaa sanaaf isa irraa bitadhee zayita kana meeshaalee muuxannoo fi beekumsa koo keessatti kuufama akkan godhuuf Gooftaan cimsee na gorsa. Barbaachisummaan isaa yoo naaf hin galle taʼes, qajeelfama Dhugaa Baatuu Amanamaan kennu dhaggeeffadhee wanta dhihaate hunda nan bita. Yeroo koo fi cubbuu kootiif jijjiirraa qabeenya Samii akkasii fudhachuudhaan, harka koo galaana jaalala Waaqayyoo isa dhuma hin qabnetti gadi buusuudhaan, harka kootiin funaanee, akkamitti akka inni, quba amantii koo keessa darbee, hafuura qulqulluudhaan garaa ollaa keessatti dhangala’u ilaaluun akkam nama ajaa’ibsiisa! Mulʼanni akkam nama boojiʼa! Galata kootiin namoonni biroos qabeenya Samii irraa qooda fudhattoota ta’anii harka koo irraa dhandhamuun garaa isaanii muuxannoo gammachiisaa ta’een guutuu danda’u. Kun dhuguma na qofa sooromsuu utuu hin taane warra ani kennuuf illee gatii guddaa qaba. qorichi ijaa sammuu koo fi mul’ata hafuuraa naaf bana, akkan gadi fageenya galaana jaalala Waaqayyoo keessa seenee kuufama eebba haaraa daangaa hin qabne kan nama dhokataa barbaaduu barbaadu, bal’ina waliigalaa galaana Waaqayyoo qofa osoo hin taane baay’ina isaa madaaluu danda’a. Kan nama ajaa’ibu jaalalli kun bal’ina mul’ata isaa qofaan utuu hin taane gadi fageenya beekumsa isaatiin daangaa hin qabu. Galaana warqee keessa cuuphamee, gadi ga’ee bu’uurri kun hundi itti dhangala’u eessa akka jiru hubachuu nan hawwa, garuu jaalalli Waaqayyoo daangaa akka hin qabne yeroon mirkaneeffadhu hundumaatti, erga ga’ee booda, dhumarratti daangaawwan Bara Baraa sana kan ani baay’ina isaa ittiin madaaluu danda’u argadheera jechuu nan danda’a. Beekumsa warqee ibiddaan qullaa'e irratti bobba'ee, abbaa uffata adii bareedaa kan akkuma ifa Waaqummaa qullaa koo haguuggii jalqabu ta'ee, salphinni koo hundi balaqqeessa ulfina Waaqayyoo keessatti badee, amalli koos dhiibbaa ifa kanaa jalatti jijjiirama. Yeroo koo bittaa akkasii argachuuf kennuu fi hinaaffaa cimaa dhaabbataa agarsiisuudhaan, Dhugaa Baatuun Amanamaan mana garaa kootti dhufee yeroo na waliin dabarsu nan hayyama, akkan miila isaa jalatti ogummaa meeshaalee Samii fayyadamuu akkan baradhuuf. Gooftaan egeree natti mul’isee yeroo dhumaatti kuufamni zayita Samii hundi baay’ee akka na fayyadu agarsiisa. Garuu kun akka ta'uuf hafuurri namaa koo akka sibiilaa ta'uu qaba. Hanga ammaatti dhugaa kana akka armaan gadiitti hubadheera. Hundi keenya saanduqa Waaqayyoo keessatti kibriitii waan taaneef, dukkana keessatti akka ibsinee fi karaa isaaf qopheessinuuf yeroon nu ibsa. Akkuma Ji’aa ifa Isaa calaqqisiisuu danda’uun koo naaf gahaa ture, akkasumas kibriita ta’ee of ibsuun kabaja addaa ture. Garuu michuun koo inni waaqa irraa rakkoon kibriita ofumaan ifu akka ta'e naaf ibsa. Dafee na qabsiisa, ifa isaa keessattis wantootni hedduun in mul’atu, garuu dandeettiin keessoo isaa daangeffamaadha. Qodaa ibsaaf hin mijatu. Wantoota Waaqaa irraa walaba ta’ee, ofumaan qabbanaa’uu baatus bu’aa’aa jedhamus hin danda’u. Ollaaf ho'a kennuu danda'a, garuu yeroo gabaabaa qofaaf, dhumarratti, ofii isaa gubee quba Waaqayyoos ni guba. Akkasumas haala badaa ta’een zayitiin yoo dhangala’ellee ibidda kana eeguu hin danda’u, sababiin isaas Madda ifaa yeroo tuqxu yeroo yeroon boba’uu danda’us keessi isaa gubateera. Garuu fo’aan ibsaa ofii isaatiif yaada baayyee ol'aanaa waan hin qabneef gaarii dha. Innis konkolaachisaa zayita Samii qofa ta’uu isaa ni hubata, innis meeshaa irraa gara ibsaatti keessa yaa’ee gara ibiddaatti jijjiirama. Kun miidhaa tokkollee hin geessisu. Gooftaan ifa kana to’achuu kan danda’u, gartokkoon isaa zayitii keessaa harkisee ifaan ibsuudhaan ykn guutummaa wiikichaa warqee keessatti dhoksuudhaan akka abiddi xiqqaan qofti fuula isaa irratti lilmoo’u gochuu danda’a. Saayinsii jireenya ifa ta’e kana yeroon xiinxalu, ani nama akkan hin taane nan hubadha, ofuma kootiinis, dhiyeessii zayitaa fi ibsaa malee, gatii akkan hin qabne, garuu walsimsiisaa ogummaa hin qabne kan, dandeettii keessoo daangeffame qabaachuudhaan, yeroo rakkinaa osoo hin ba’iin ibsuun gahaa ta’ee ilaalu fakkaata. Fo’aan ibsaa zayita hin qabnes gubachuu danda’a, garuu yeroo dheeraaf miti, qaqaa baay’ee fi ifa xiqqoo dhaamuu ga’e kenna. Akkas ta'uuf immoo maal gochuu qaba? Gooftaan meeshaa isaa bitachuu irratti hinaaffaa fi ciminaan ofitti amanamummaa fi wallaalummaa kootti gaabbii akkan qabu naaf deebisa. Jaalala isaa naaf mirkaneessa, yoo of eeggannoo dhabuu koo ta’e adabbiin isaa yeroo dheeraa akka hin dhufne naaf hubachiisa. Hirriba fi dadhabina keessaa baasee warra jaallatu ifachuu beeka. Garuu yeroon baradhu maaliif na adaba? Garuu adeemsa barumsa kanaa keessatti yeroo tokko tokko gara baabura duriitti deebi’ee akka waan sooressa ta’ee, dureessa ta’ee fi homaa na hin barbaachifneetti amala qaba. Yaadannoo cubbuu koo qabeenya Samii illee dhuunfachuu danda’a, jaalalli ani namootaaf qabu dhugaa ta’uu isaa na amansiisuuf yaala malee akka warra haaraa balbala suuqii irratti walitti qabamee seenuuf ija hin jabaanne sanaa miti. Kunoo immoo bakka lallaafaa kootti rukuttaa gaarii argadheera akkasumas nama ta'uu koo yaadadha, of tuulummaa koo irraa salphinaan gubadhee garuu kana booda of tuulummaa irraa hin gubadhu ibsaa Waaqayyoo keessatti bakka koo fudhadha. Ibiddi inni warqee qulleessu nanis in qulqulleessa. Zayitii boba'aa kanaan guutummaatti jiidhee waanan jiruuf, ho'i ibsaa koo natti dhaga'ama. Wanti baay’ee na yaaddessu meeshaa oomisha Samii yeroo hunda gara naannoo gubatutti dhiyeessii jiru keessatti zayitiin jiraachuu isaa qofa. Zayitiin kun fo’aa qalbii koo keessa darbee isa qulleessee urgooftuu ajaa’ibaa jaalalaa, ogummaa fi ifa isaatiin qodaa ibsaa koo hunda guuta. Kibiriitii ogummaa hin qabne, akkamitti akka gaariitti rafan, qabeenyi isaanii daangeffamee akka ta’e osoo hin hubatin ilaala, Daldalaa Samii isa gammachuudhaan bitoota haaraa fudhatuu fi qabeenya daangaa hin qabne jaalala Waaqayyoo nama hundumaaf qooduuf qophaa’e sanatti akeekuun isaan sammuuqsuuf nan yaala. Akkasumas, yeroo dhufu, warra gatii baay’ee guddaa kaffaleef amantii ni argataa jedhee na gaafata? Gooftaan bitoota haaraa hunda galmeessee, teessoo isaanii barreessee, achiis dhufee balbala isaanii dura dhaabbatee, hariiroo suuqii qofa utuu hin taane haala mana keessattis itti fufuu fi bittaa maamiltoota isaa idileetiin raawwatamu fayyadamuu irratti dandeettii fooyyessuu hawwa. Maamiltoota isaa warra idileef, Daldalaan keenya Samii hariiroo daldalaa bara baraa keessa seenuuf murteessa, bakka ani hundumaa fi yeroo koo hundumaa jijjiiruuf, Isaa fi waan inni qabu hundumaa daangaa hin qabne argachuu danda’a. Teessoo isaa akka naaf qoodu fi isa cinaa akkan taa’u akka naaf hayyamu, namni tokkollee galaana jaalalaa keessaa na ari’u akka hindandeenye, ani immoo bara baraan fo’aa ibsaa biroo wajjin qooddachuu akkan danda’u waadaa seena. Gaaffilee Boqonnaa kana irratti itti Yaadamu 1. ifa boqonnaa kana Yohaannis 4:13-14 dubbisi; Fakkeenya 13:9; 20:27; 24:29; 31:18 irratti; Filiphisiiyus 4:13; Luqaas 11:33-36; 18:7-8; Yohaannis 1:6-9; 15:4-6; Maatewos 5:14-16; 25:3; 2 Saamu’eel 22:29; Faarfannaa 17:29; 83:7-8; 26:1-4; 118:105 irratti; 2 Qorontos 3:18; Faarfannaa 16:15; Efesoon 1:17-21; 3:16-21; Ibroota 1:3;9:14; Faarfannaa 44:9-10; Mul’ata 3:18-21; Isaayaas 60:1-5; Daani’eel 12:3; Hose'aa 6:3,6; Zakkaariyaas 4:2,6,12,14 dubbisi. 2. Boqonnaa kana irraa maal hubatte? 3. Afaan fakkeenyotaa gatiiwwan hafuuraa hubachuuf si gargaaraa? 4. Boqonnaa kana keessatti akka eenyuutti of ilaalte? 5. Ibsa isa "isin ifa biyya lafaati" jedhu akkamitti hubatta? 6. Ifa na keessa jiruu fi maddi isaa eenyu akka ta’e gidduu garaagarummaan jiraa? 7. Yeroo dhumaatti zayitiin jiraachuun isaa baayʼee barbaachisaa kan taʼe maaliifi? 8. Zayitiin ibsaadhaaf oolu maal argisiisa? Maaliif gurgurama? (Maatewos 25:9-10) 9. Obbolootaa fi obboleetota keessan waldaa keessaa eessan zayita ibsaa bitachuu akka danda'amu gaafadhaati, sana booda deebii isaanii nuuf qoodaa. 10. Dhiyeessii zayitii Isa irraa fudhachuudhaan, nama ifa Waaqayyoo geggeessu taʼuun baayʼee barbaachisaa kan taʼe maaliifi? 11. "kibiriitii" jechuun maal jechuu akka ta'e hubattee? Kun jireenya kee keessatti maal fakkaata? 12. Eenyu ta’uu fi sirritti jiraachuu qofa murteessee galmaan ga’uuf homaa yoo hin hojjenne jireenya koo keessatti wanti jijjiiramaa? 13. Barumsi kun yaada kee keessatti waan tokko jijjiiruuf si gargaaraa? Yoo eeyyee ta'e kallattii kamiin? 14. Yaada nama qajeelaa qabaachuun barbaachisaa kan taʼe maaliifi? Kun immoo maali? 15. Kiristoos balbala kee dura dhaabatee rukutaa si waamaa akka jiru ni amantaa? Gocha kee isa kam booda si wajjin irbaata nyaachuuf dhufa?