Isaan in Qullaa'u, Adiis In Ta'u
Dubbisi
Kitaabni Daani'el waan yeroo Daani'el jiraate taatee dhugaa ibsuu isaatiin, akkasumas waan booda ta'uu qabu fi dhuma seenaa lafaa irratti ta'u seenessuu isaatiin adda. Raajii isa keessa jiru tokko tokko yeroo barreessaan sun lubbuun jiru keessa raawwatame, garuu dhuma irratti Daani'el jechoonni kitaaba isaa hanga yeroo dhumaatti fakkeenya qabaachuu akka qaban barreessa. Kuni hanga Gooftaan fakkeenya sana irraa kaasuutti warri raajii kana dubbisan hiika isaa hubachuu akka hin dandeenye agarsiisa.
Yeroon dhumaa erga Kiristoos waaqatti ol ba'ee tajaajila mana qulqulummaa keessaa jalqabee booda eegale. Yeroo Ergamaan Yohaannis kitaaba raajii Mul'ata barreesse, milikkitoonni kitaaba Daani'el baay'een sammuu warra dubbisaniif hubatamaa ta'e, ijoolleen Waaqayyoos raajii barreeffame qo'achuudhaan kitaabonni kun akkamitti wal keessa galanii akka jiran argan. Garuu hubannaan raajii hundumtuu yeroo dhumaatti, kana jechuun bara keenya keessatti ta'a.
Ani boqonnaa kana keessatti lakkoofsa barbaachisaa lama kan meeshaa man- kuusaa Laa’odiiqeyaa ifatti agarsiisan irratti xiyyeeffachuun barbaada. Dan.11:35 dubbifnа: " warra ogeessota keessaa kaan kufaatii isaaniitiin qoramanii calalamanii in qulleeffamu; dhumni wanta kanaas yeroo muramaa qaba, hamma sanatti immoo in tura." Yeroon Laa’odiiqeyaa bara 1844 yeroo raajiin galgala fi ganama 2,300 guutummaatti raawwatame irraa jalqabe jedhamee itti amanama. Jechi "Laa’odiiqeyaa" mataan isaa " murtii saba " jedhamee hiikama. Wal-fakkeenyummaa kana keessatti yaada Waaqayyoo addaatu jira.
Lakkoofsa 35 keessatti jechoota sadii jala sararuun barbaada: ogeessa, qulqulleessuu fi adii gochuu. Isaan kana Mul.3:18 wajjin wal bira qabuun barbaachisaa dha. ogeessonni - warra qoricha ija bitatanidha. Warri Qulqullaa'an - warra warqee ibidda keessa darbe argataniidha. Warri adii ta'an immoo warra uffata adii bitataniidha.
"Muraasi isaanii ni dhiphatu". Gaaleen kun yeroo sana keessa dhiibbaa fi gara jabinni akka jiru, yeroo kana keessa muraasi dhiphachuu, waa tokko dhabuu ykn du'uun illee akka jiru dubbata. Fakkeenya seenaa irraa mootummoota, warra Waaqa hin amannee fi amantii dhiibbaa kana gargaaruu tokko tokko argina. Xumura wantoota dhumaatti addunyaan guutuu nu morma, garuu mo'uu hin danda'u, sababni isaas Yesuus mataan isaa waraana kana geggeessaa in mo'as, isa waliin nutis mo'attoota taana.
Dan.12:10 dubbifnа: " Namoonni baay'een in qulleeffamu, in qoramu, in calalamus; warri jal'oonni garuu jal'ina isaanii ittuma in dabalu, warra jal'oota keessaa tokko illee kana hin hubatu; warri ogeeyyiin garuu hubachuuf jiru." Asitti Mul.3:18 kallattiidhaan caqafamee baay'een akka qoraman, ogeessonni immo akka hubatan dubbata. Yoo fakkeenya durboota ogeessotaa shan Mat.25:1-13 irraa itti daballe, fakkii baay'ee nama hawwatu mul'ata. Yoo Gooftaan waan tokko raajii keessatti yeroo lama ykn isaa ol irra deebi'ee dubbate, wanti ibsame xiyyeeffannoo addaa qabaata, sababni isaa dirqamaan raawwatama. " Abjuun kee lama ta'uun isaa dubbichi Waaqayyo biraa akka cite, Waaqayyo yeroo gabaabaa keessatti kana gochuuf akka jiru in argisiisa" Uma.41:32
Gooftaan waggaa kumaatama dura waan amma nu mudatu raaje, Dhuga Baatuu Amanamaa maal akka nu gorsu barbaachisummaa isaa hubachiisuun kenne.
Mul.3:14 keessatti akkas kan jedhu dubbifnа: " Gara ergamaa waldaa Laa'odiiqeyaatti, 'Ergaa kana isa karaa isaa wanti hundinuu Ameen jedhamu, dhuga-baatuu isa amanamaa, isa dhugaadhaaf dhugaa ba'u, isa wanti Waagayyo uume hundinuu biraa ka'e sanatu erge' jedhii caafi!" Gooftaan akka isa dhuga ba’umsa sirrii fi dogongora hin qabne kennuutti ofii isaa ibsa. Inni haala koo isa dhugaa sirriitti ibsa, inni homaa na hin galateefatu, haala bu’aa’ummaa koo keessaa karaan ba’u naaf qopheessa. Daani'el baay'een akka qulqullaa'anii fi uffata adii uffatan raaja, garuu warri hamoonni akka hin hubanne dubbata.
Goolabni ofii isaa ibsa. Yoon gorsa Yesuusiif fedhii hin qabaanne, ykn waa'ee maalii akka ta'e hin hubanne, tarii garee maqaa gaarii hin qabnee wajjinan jiraadha. Garuu yoon dhimma kana keessatti waan tokko jijjiiruu murteessee kadhadhee, barbaadee, qo'adhee, keessa seene, Gooftaan meeshaa dhiyaate natti gurguruu jalqaba. Inni eenyuun illee humnaan duroomsuu hin yaadu.
Yeroo tokko Gooftaan Gatii Qabeessa guddaa ofii qabu - Ilma isaa isa jaallatamaa kennee ture, biyyi lafaas nama kana ajjeefte. Akkuma kanaa yoo Waaqayyo eegumsa isaa irraa fudhate addunyaan hordoftoota Kiristoos hundumaa akkas gochuu danda'a. Garuu Gooftaan balleessuuf utuu hin taane, addunyaa fayyisuuf dhufe, kana keessattis ni milkaa'a.
Dan.12:1 keessatti " Yommus inni anatti dubbachaa ture, Yeroo sanatti Mikaa'el ergamaa inni guddichi ijoollee saba keef dhaabatu in ka'a” kan jedhu dubbifna, yeroon gidiraa akka jirutu ibsama. Kun hundumtuu yeroo dhumaa irratti Gooftaan karaa addaa ta'een waan barbaachisaa tokko akka raawwatu dubbata.
Garuu yoon keessa seenuuf yeroo fi fedhii hin qabaanne raajiin Daani'el qubeewwan salphaa hubannaa jalaa dhokatan ta'uu danda'u. Yeroo sana ogeessa ta'uu hin danda'u.
Warra akka gorsa Ameenii isa Dhugaatti homaa hin bitanne irratti maaltu ta'a? Akkuma raajichi Daani'el raaje isaan hin qulleefaman, hin qulqullaa'an, hin addeefaman jedheen yaada. Waaqayyo dhagoota sasalphoo ibiddatti hin darbitu, kana keessa hiikni hin jiru. Isaan hin jijjiiraman qulqulluu hin ta'an.
Warqeen ibiddaan qulqulla'e, amantii, abdii fi jaalala bakka bu'u, warra isa bitan hunda duroomsa. Inni qalbii nama keessa ta'a, filannoo biliisaa kiristiyaanotaa utuu hin cabsin akka ulaagaa waaqayyootti lubbuu qulleessa. Dandeettii fi qabeenya jaalala Samii dhumaa hin qabne qabaachuun Jaalalaan durооmuun baay'ee salphaa dha. sibiilli Samiitti baqfame kun yeroo qalbii koo keessa darbu wantoota xura’oo fi miidhaa qaban gubee balleessuudhaan na qulleessa. Agaapeen Waaqayyoo qalbii koo keessatti karaa ofii isaatii argate, isa keessa darbuudhaan holloota koo hundumaa irratti dhangala'uu danda'a.
Nama xuraa'aa hundumaa caalutti yoo uffata qulqulluu adii itti uffisan inni baay'ee miidhagaa ta'a. Garuu Gooftaan xuraa'ummaa keenya hin haguugu, garuu qalbii jijjiirraa keenyaan dhiiga isaatiin qulqulleessa. Bifa kanaan yunversii hunda duratti nu dhiyeessuuf Onnee fi sammuu qulqulluu irratti "adii quncee muka talbaa" a uffisa.
Uffanni adii amala Fayyisaa kootii isa bittaa fi wal jijjiiraa wal irraa hin cinneen kan koo ta’ee fi uffata waarshaa isa of irraa baasanii deebisanii uffatanii wajjin wal hin fakkaanne jireenya koo keessatti jabaatee bu‘uureefameedha. Inni amma ifa Waaqayyoo isa addunyaa dukkanaa keessatti akka ibsaa ifuudhaan nama hundumaatti mul‘atuudha.
Qorichi ija warra gowwoota ogeesota godha, warra hamoota qajeelota godha. Garuu maal akka ta'e arguu fi hubachuuf bitachuun barbaachisadha. Namni tokko ija banaadhaan barbaachisummaa gatii meeshaa Laa’odiiqeyaa hundumaa madaaluu danda'a.
Akkuma Daani'el fi Yohaannis eebba kana hundumaa shaakaluuf, qullaa’uu fi adii ta’uuf, akkasumas qurumsaan qullaa’uuf utuu yeroo keenya keessa jiraatanii attam hawwuu, garuu arguu fi ibsuu qofaatu kennameef. Nuti garuu kana hunda bitachuu fi nyaachuu, jireenya kanaaf fi kan Barabaraa guutuummaaf qabeenya keenya godhachuu dandeenya.
Ijoollee Waaqayyoo meeqatu qulqullaa'uu fi adii ta'uuf yeroo keenya keessa seenuun hawwa, nuti kana keessa jiraanna ganamaa fi galgala daldalaa Samii bitachuu dandeenya. Kun hundumtuu akkam namatti tola, jireenyi koo meeshaa kanaan akkam durооma. Kan malee namni maal hawwuu danda‘a? Bittaa kana dhaabuu dhiisuu fi waan hundaaf galateefachuu qofa.
Gaaffilee Boqonnaa Kana Irratti itti Yaadamu
1. Ifa boqonnaa kana keessatti Mat.13:12; Yoh.3:16; Dan.7:22,26; 8:14; 11:32-36; 12:10; Efe.5:14-17; Hos.4:6; Mul.13:5-7; 19:8; 22:17-20; Is.55:1-3; Far.118:18; 1Qor.11:31-32; 2Qor.6:1-3; Rom.13:10-13 dubbisaa.
2. Boqonnaa kana irraa maal hubattan?
3. raajonni durii baay'een qulqullaa'anii adii akka ta'an raajuun isaanii isin gammachiisaa?
4. Meeshaalee Samii bitachuun keenya karoora Waaqayyoo ta'uu isaa in amantuu?
5. Yesuus Laa’odiiqeyaa maal akka dhiyeessu hubachuuf yeroon ga'eeraa?
6. Warri Daldalaa Samii irraa homaa hin bitine maal jedhanii waamamuu?
7. Warqee Samiitiin durооmuu in barbaadduu?
8. Namni warqee Samiin durооme maal fakkaata? Badhaadhummaan isaa maal keessatti mul'ata?
9. Warri jecha Dhuga Baatuu amanamaa tokkollee hin hubanne, garuu karaa biraa fayyuu barbaadan maal gochuu qabu?
10. Dhufaatii Lammaffaa dura jiraachuu fi hojii Waaqayyoo isa guddaa keessatti hirmaachuun keenya isin gammachiisaa?
11. Warri meeshaa Samii bitan warra eessatti akka gurguramu beekanii bituu didaniin caalaa carraa qabuu?
12. Amantii tokko fi waldaa tokko erga qabaatanii warra ogeessaa fi warra gowwaa gidduu garaagarummaan jiru maal?
13. Barabaraa guutummaa idaa jaalala beekuu baruun isin sodaachisaa?
14. Qodaa ibsaa keessan keessaa dhadhaa nuugii qabduu? Yoo qabaattan, eessaa argatani?