Kan Mo’e
Dubbisi
Kan mo’eeenyu? Akka nama mo’eetti samiin kan ilaalu eenyu? Jechichi kun yeroo baay'ee Yesuusiin namoota waraana keessatti milkaa'ina isaaniif badhaasa addaa argatan ibsuuf irra deddeebi'amee dubbatama.
Ani yeroo hundumaa Kiristoositti waan amanuuf kan mo’en ofiin jedhe. 1Yoh 5:4-5 keessatti: " Sababii namni mucaa Waaqayyoo ta'e hundinuu biyya lafaa mo'uuf, ba'aa ulfaatoo itti hin ta'an; humni ittiin biyyi lafaa mo' amu kunis amantii keenya. Eenyutu biyya lafaa mo'uu danda'a? Yesus ilma Waaqayyoo ta'uu isaa nama amanu duwwaatu biyya lafaa mo'uu danda'a?" jedhamee barreeffameera. Macaafni Qulqulluun akkasitti na waamuun naaf gahaa ture. Waadaa injifatootaaf kenname hundumaa ofii kootiif lakkaa'e, maal fi eenyu akkan mo'u yaaduu dhabee. Garuu Gooftaan hubannoo kana irratti xiyyeeffannoo koo qajeelche, yeroo dhugumatti humna Yesuusiin garaa koo keessatti injifannaa tokko tokko argachuu jalqabe.
Yoo maqaa Gooftaa baadhe, garuu nama foonii gowwoomsuun ana karaa dhiibbaa isaa mul'isuun hayyama, ifa Macaafa Qulqulluu keessatti ofiin kan mo’ejechuun baay'ee na rakkisa. Rakkoo ykn waldhabdee karaa foonii hiikuun ariifataadha, bu'aa qabeessa. Fakkeenyaaf, yoo firoota koo qananii fi arrabsoodhaan na yaaddessan, jabaadhaan deebisee, itti iyye, miidhamni qaamaa akka geessisu sodaachise, morma isaa qabe, ykn rukute illee, hatattamaan waldhabdee hiikuu nan danda'a. Innis hin irra deebi'u. Firoota koo yaaddoo isaaniitiin na dhiphisuu hawwiin hundumtuu badee, tarii na kabajuu jalqabu. Garuu yoo rukuttaa isaa obsee jaalalaan deebise, yaada hamaa illee isaaniif hayyamuu dhiise, qanaaniin isaanii itti fufee arrabsoo fi kolfa yeroo hundaa na irratti ta'uu danda'a. Waggoota baay'eef haala fooyyessuuf abdii tokko malee itti fufa.
Karaa kamtu filattan? Dhugaa, ani haala hammeesse, garuu namoonni ajaa'ibaa ta'an jiru, afaan hamaa sirriitti hubatan humnaa fi bulchiinsa jalatti nagaadhaan jiraatanii hojii isaanii hojjetan, aangoo namaa tokkoyyuu irratti yaaduu dhabanii. Garuu yoo jaalala fi kabaja isaaniif agarsiifne, yeroo ani jiraadhee isaan jaaladhutti hanga boqonnaa dhabaniitti bineensa ta'u. Yaad-faallaa. Garuu kuni yeroo baay'ee warra dhiibbaa Hafuura Qulqulluutiif banaa hin taaneetti ta'a. Diinni lubbuutii namoota akkasii akkamitti fayyadamee jireenya ijoollee Waaqayyoo miidhuu akka danda'u beeka. Yeroo tokko tokko namni foonii walfakkaatu Kiristiyaana jaalataa irratti dhiibbaa argee, warra ijoollee Waaqayyoo miidha gochuu qopheeffataniif miidhamni qaamaa akka geessisu sodaachisa. Yeroo kana hundumtuu ni callisa. Seenaa fakkeenya akkasii hiriyoota koo waraana irraa yeroo baay'ee dhagahe.
Haata'u malee fakkeenya kuni hundumtuu garaa jaalataa irratti seera miti. Haalli jireenya keessatti nu qunnamuu danda'u jira, yeroo sana maal gochuu akka qabnu beekuu nu barbaachisa.
Yoo haati mucaa ishee adabdee, ajajamuu dhabuuf qabanteedhaan reebde, gaarii moo hamaa? Ifa godhanii dubbachuun rakkisaa. Mucaan waggaa 3 fi 33 gidduu garaagarummaa guddaa jira. Garuu hafuura kamiin adabbiin godhamuu, ogummaan hagam akka fayyadame hubachuun baay'ee barbaachisaa.
Ifa Macaafa Qulqulluu keessatti kan mo’e eenyu? Kan mo’e nama sammuu mo’e qabu fi qormaata hundumaa, gowwoomsa hundumaa, of tuulummaa alaa fi keessaa hundumaa, jaalala fi dhugaaf ajajamummaan qajeelfamuun mo'u. Kan mo’eta'uu kan danda'u nama Dubbii Waaqayyoo beeku, seera Waaqayyoo qo'atee ajaja isaatiif of kennedha. Kan mo’e balaa qajeelfama Gooftaa cabsuu argee amanummaa isaaniif hafuuf waan danda'u hundumaa godha. Yoo ogummaa fi humni isaa hin gahiin, ol gaafatee argata. Kan mo’e nama Kiristoos beeke, dhuunfaadhaan isa waliin wal beeke, jireenya isaa isaaf kenne, yeroo hundumaa Waaqa waliin haasa'aa, fedhii isaa qo'achuu itti fufee, amala Yesuus gadi fageenyaan beekuu, qajeelfama Hafuura Qulqulluutiif gaafachuu fi kana keessatti Waaqa fi namoota jaalalachuu.
Kan mo’e- haala sammuu beekaa waraana kam keessatti hirmaatu, karaa kamii irratti ta'uu, seeri akkamii jiraachuu, seerri kam hojjechuu, diinni isaa eenyu, Seexanni karoora akkamii qabaachuu, humna hafuurota hamaa samii jala akkamitti dura dhaabbachuu, bofa fi hantuuta irratti akkamitti tarkaanfachuu, yeroo kana lubbu isaa ykn ishee balaa du'aatti buusuu dhiisuu hubatu.
Kan mo’e nama sammuu mo’e qabuudha. Kufaatii yaaduu hin danda'u, yoo kufaatiin danda'amullee. Garuu yoo kufe, yeruma sana ba'umsaa barbaadee ka'ee injifannaa haaraatiif fuulduratti deema. Yaada fi miira isaa keessatti namni akkasii guutummaatti Yesuus waliin tokko ta'e. Akkamitti kufuu akka danda'amu hin hubatu.
Dhugumatti, Kan mo’e dhugaa Kiristoos. Ani galata isaa keessa seenee isa duuka deema, miila isaa hordofaa, ulfinna irraa ulfinatti guddadha.
Isa malee homaa hin danda'u, sababiin isaa diinni koo na caalaa humna qabaatee ariitiidhaan na mo'a. Garuu Yesuus mataan isaa Ergamtoota isaa waliin waraana gaggeessaa kan mo’eta'uu na barsiisa. Hirmaannaa fi waligaltee koo malee lubbu kootiifu waraanee milkaa'ina isaatiin na hin guutu. Ani kana hawwuu fi gaafachuu qabaadha. Warri lafa irraa jiraatan hundumtuu eegumsa waliinii Waaqayyoo fayyadamu. Kun jaalala fi kunuunsa uumama jedhama. Namoonni baay'een wallaalummaan waraananii araara Waaqayyootiin waan tokko mo'u. Garuu diina lubbuutiif sodaachisaa miti, innis baay'ee isaan hin yaaddessu. Garuu yeroo namni beekumsa guutuun karaa Kiristoos filatee lolaa Waaqayyoo ta'u, Seexanni aarri isaa guutuu isa irratti buusa, karaa Yesuus irraa isa addaan baasu barbaaduu yaala. Diinni namoonni akkasii of fayyisanii, sana booda lafa isaa irratti of jajjabeessanii seenuu, hiriyoota gowwoomfaman Yesuusitti hawwisuu, Fayyisaa dhuunfaa isaanii godhachuuf amansiisuu hubata. Milkaa'ina guutuu kana keessatti qabaatu, sababiin isaa Yesuus mataan isaa isaaniif loluu fi bakka fayyifamtoonni ulfinna Waaqayyootiif hojii isaanii hojjechuu danda'anitti deema.
Injifannaan kan mo’eakkamitti mul'ata? Amanummaa Waaqayyootti, fedhii isaa hubachuurratti, kadhannaa karaa walitti dhufeenya isa waliin wal-irraa hin citneerra boqata. Injifannaan koo ganama hundumaa yeroo kadhannaatti jireenya koo harka Waaqayyootti kennee guyyaa haaraatiif eebbama fi qajeelfama isaa gaafadhu jalqaba. Jaalala, eegumsa fi qormaata hundumaa obsuu ogummaa kadhadha. Yeroo gowwoomsi dhufu, sammuu koo qormaata adda baasuuf leenjifame isa hubata. Ani maal gochuu akkan qabu murteessuu qabaadha. Haala irratti hundaa'ee jaalala, ajajamummaa, amanummaa, gadi of qabummaa, qulqullummaa, laafina fila. Waaqayyo hatattamaan meeshaa waraanaa isaa filannoo kootiif deebisee karaa koo dhaabbatee dhiibbaa isaa kenna. Yeroo tokko tokko Gooftaan ofii koo murtee fudhee waraana geggeessuu hayyama, bakka dadhabaa koo argee humna Waaqayyootti guutummaatti amanuu akkan baruu.
Fagoo irraa injifannaan koo yeroo tokko tokko mi'a laafaa, ija gadi qabuu, rakkoo dhufeefi dhiifama gaafachuu, jaalala amachuu, michumma mirkaneessuu, gargaarsa agarsiisuu, kadhannaan deeggaruu, jecha gaarii fi mi'aawa jajjabeessuu, hiriyummaa agarsiisuu, arrabsoo hin malle illee yoo ta'e, waldhabdee dhiisuu, wal dhabdee jalaa ba'uu fi haala irratti hundaa'ee waan biraa baay'ee fakkaata. Yeroo jaalalli fi carraan gaarii baay'een diina Seexanaa mo'uuf jiru, akkamittan fooniin hojjechuu danda'ama hin yaadu. Waaqayyo injifannaa kana keessatti na jabeessa.
Gaaffilee Boqonnaa Kana Irratti Yaaduu
1. Boqonnaa kana irraa ofii keessaniif waanl haaraa maal barattan?
2. Kan mo’e maal mo'a?
3. Miseensa waldaa salphaa ta'uudhaan kan mo’e ta'uun in danda'amaa?
4. Maaliif yeroo dhumaatti kan mo’e ta'uun barbaachisaa?
5. Namoota sitti dhiyoo keessaa kan mo’e nama ittiin jechuu dandeessan beektuu?
6. Kan mo’e ta'uu barbaadduu? Akkamitti of ilaaltu?
7. ifa boqonnaa kanaatiin Rom. 12:21; 2Pet. 2:19; Mul. 21:7; 2Qor. 11:19-20; Heb. 11:32-34 dubbisaa.