Badhaadhaa Akka Taatuuf
Dubbisi
Biil magaalaaa keessa miillaan deemuuf murteesse. Bashannana akkasii erga ofiif hayyamee yeroo dheeraa ta'ee ture. Biil konkolaataa isaa Roolsi Rooyis viila isaa tokko cinatti dhiisee, uffata ispoortii uffatee, hiriyyoota mana barumsaa isaa tokko tokkoo wajjin wal arguu abdatee ofitti amanuudhaan gara naannoo ijoollummaa isaatti qajeele. Bilbilli mana barumsaa isaa isa dhumaa erga dhaga’ee waggoonni hedduun darbaniiru. Yeroo kana Biil daldala bu’aa doolaara biliyoonaan lakkaa’amu fi hundeessuu fi interpiraayizii xixxiqaa guutummaa biyyattiittidhaabuu danda’eera.
Biil suuqii gurguddaa tokko bira darbaa utuu jiruu, nama bakka kosii keessaa sakattaʼee, meeshaalee adda addaa fudhee guubii isaa keessa kaaʼaa jiru tokko arge. Biliyeenarri keenya kun namoota mana hin qabne sana keessatti hiriyyaa isaa Tiimiin adda baasee nagaa isa gaafachuuf itti dhihaate. Isaanis wal hammatan. Tiim kolfa gaggabee, hiriyyaa isaa durii kana gara manaatti isa afeeruudhaan kunuunsuuf murteesse. Biil kun maal akka fakkaatu hubachuu yaaluu barbaadee tole ittiin jedhe. Gara qarqara magaalattiii, naannoo bakka balfaan itti gatamutti adeeman, tuullaa kosii sana bira yommuu gaʼan, Tiim gaarii isaa dhiisee Biil akka isa hordofuuf afeere. Tuullaa kosii isa tokko irraa gara tuullaa isa kaaniitti of eeggannoodhaan socho’uuedhaan dhumarratti koddaa fi kaartoonii meeshaaleen manaa keessa kaa’amu irraa kan hojjetamee fi pilaastikiidhaan kan marfame ijaarsa addaa tokko bira ga’an. Keessi mana kanaa baayʼee balʼaa ture, meeshaalee mana nyaataa durii fi dulaaba wantoota adda addaa hedduutiin guutaman kan qabu ture. Tiim akka Biil teesuma irra taa'u afeere, sana booda seenaa jireenya isaa itti himuu jalqabe.
Kolleejjiidhaa erga deebi’ee Tiim maatii hundeefatee ture, garuu waggaa kudhan booda haati warraa isaa isa hiiktee, qabeenya isaa hunda fudhattee, liqii hin kaffalamiinii fi daandii irratti isa dhiiste. Rakkoowwanii fi yaaddoon haaraan kun Tiimiin cabsaniiru, bakka iji isaa isa geessu hunda dhaqee namoota mana hin qabne naannoo sanaa wajjin wal argee michummaa isaanii keessatti nagaa argate.
Yeroo booda, Tiim "mootii bakka balfaan itti gatamu" ta'e, beekumsa ogummaa isaatti fayyadamuudhaan jireenya namoota mana hin qabne warra magaalattii keessatti kuufama jiraatan hunda qindeesse. Inni Sagantaa konkolaattota balfaa kaasuu dhufanii fi yeroo adda addaatti maal akka fidan qorate. Sibiilota halluu qabanii fi meeshaalee gatii guddaa qaban, qoricha barbaachisaa fi alkooliidhaan warra jijjiiratan argate. Oomishaaleen yeroon isaanii darbe yoom akka gatamuu waan beekuuf jiraattota bakka balfi itti gatamu jiraatan ogummaadhaan irra raabsa ture.
Biil seenaa hiriyaa daree mana barumsaa isaa isa nama kakaasu kana erga dhaggeeffatee booda, "Dhaabbata waggaatti galii miliyoona hedduu qabu qabaachuu hin barbaaddaa?" jedhee gaafate. Kanaafis hiriyaan isaa duruu baay’ee sooressaa, sooressa ta’ee fi homaa akka hin barbaanne deebii argate. Tiim "qabeenya" isaa agarsiisuu jalqabe, meeshaalee fi meeshaalee adda addaa saanduqa keessaa baasee, kaabinoota banee fi haala qilleensaa kamiifuu uffata meeqa akka qabu of jajuu jalqabe. Manni sun ibsaa kan hin qabne ta’us, iddoon ibiddaa mana keessatti hojjetame kun balfa gubachuu danda’u nyaata bilcheessuu fi heaOng gubuu danda’a.
Jireenyi bakka balfi itti gatamu sanaa haala mijataa taʼeen qophaaʼe. Bishaan dhugaatii kan fidamu namoota sibiilota citaa bitataniin yoo ta’u, meeshaaleen bishaan roobaa walitti qabuuf itti fayyadaman kan shawaariifi mi’a nyaataa dhiqachuuf kalaqaman turan.
Tiim bakka nyaata itti kuusan banee hiriyyaa isaa arjummaadhaan nyaata mi’aawaa yeroon isaa darbe adda addaatiin wal’aanuu jalqabe, jiraattonni bakka balfi itti gatamu hedduun garmalee nyaatamuu fi furdina garmaleetiin akka rakkatan itti hime.
Biil nyaata dhihaate of eeggannoodhaan ilaalee, galgala galgala mana nyaataa Biil keessatti isa waliin irbaata nyaachuu akka barbaadu Tiim gaafate. Kanaaf namichi kolfa qofa, kushiinaa gaarii manni nyaataa kamiyyuu wal bira qabamee ilaalamu akka qabu labse.
Bill cauOously akkas jedhe, "Tim, ati hammam gammachuu dhabuu fi gaddisiisaa, fi hiyyeessa, fi jaamaa, fi qullaa akka taate illee hin beektu. Ani akka na qunnamu si gorsa, akkasumas hawaasa ol'aanaa seentee fiixee beekumsaa ati abjoottee illee hin beekne irra akka geessu si gargaara. In exchange for your junk, I will give you true wealth and be=er clothing, and you will become very wise in business. My teachers will reveal to you the iccitii maallaqaa, akkasumas qabeenya dhugaa fi qabeenya hin amanne ni argattu.