Duwwummaa
Dubbisi
Dhuga baatuun Amanamaan boqonnaa sadaffaa Kitaaba Mul'ataa keessaa saba isaatiif, waan jireenya koo guutummaa kanaan guutu, waan hundaaf hiika kennu, guutummaa hafuuraa dhiyeessaa samii natti mul'isu, Kiristoos addunyaatti mul'isu fi garaa baay'eef humna fayyinaa ta'u irraa akkan bitu na gorsa.
Diinni lubbuu akkuma Gooftaan hordoftoota isaatiif waan dhiyeessu, meeshaan kun hammina irratti qabsoo keessatti hagam akka bu'a qabeessa ta'e sirriitti hubata. Kanaafuu Seexanni garaa fi jireenya keenya duwwummaan guutuuf hojjeta. Inni hiree hundaaf, fedhii hundaaf, umurii hundaaf fi sadarkaa hubannoo hundaaf duwwummaa qaba. Diinni xiinsammuu namaa sirriitti waan qo'ateef, duwwummaa isaa nama kamiin iyyuu hawwisiisuun isa hin rakkisu, sammuun barbaacha tokko duwwummaa fedhii hafuuraa fi lubbuu isaatiif galu ni argata.
Aangoon Seexanaa addunyaa keenya irratti guyyaa tokkoon hin argamne. Tarkaanfii fi walii galii xixiqqaan garaa namaa cabsee, lafasaa itti taasise.
Waraana hafuuraa keessatti seera fi heera mataa isaa qaba. Yesuus addunyaa keenya duratti dhaabbatee Mootii mootota fi Gooftaa gooftotaa ta'a. Aangoo kana diinatiif hin kennu, seenaa dhuma irrattis fakkeenya injifannooisaa addunyaa kana keessatti dhaabee hamminaaf xumura kaa'a. Amma garuu namoonni eenyuun akka tajaajilan, eenyuun akka jaalatan, eenyuuf akka sagadan ofii isaanii filatan bilisummaa kenna. Waamicha "har'uma eenyuun akka tajaajiltan filaa" kan Yes. 24:15 keessaa har'a caalaa yeroo kam iyyuu barbaachisaa ta'a. Ammas yeroon mijaa'aa dha, ammas guyyaa fayyinaa ti.
Diinni lubbuu aangoo isaa hundeessuu, lubbuu balleessuu fi karoora isaa warra isa mootii isaanii godhanii fedhii isaa raawwatan karaa raawwachuu hayyamameera. Waaqayyos Hafuura fi dhugaadhaan fayyina isaanii raawwatanii addunyaa kana irratti dhiibbaa godhaniif sagadaa barbaada. Ammallee gareen lamaan walmorman kun biyya baay'ee keessatti nagaan jiraachuu fi karoora hoggantoota isaanii raawwachuu danda'u. Garuu yeroon wanti hundumtu jijjiirramu dhiyaataa jira, warri Seexana filanii gaarii isaa irratti of hidhan gooftaan isaanii akkam akka isa hamaa ta'e, akkam akka dhiiga dhuguu jaallatuu fi aangoo isaa keessatti araarama kan hin qabne ta'e ni hubatu.
Diinni lubbuu maal keessatti milkaa'e?
Sirni barnootaa to'annaa fi aangoo isaa jala jira, karaa kana irraa adabbii malee deemuu hin dandeessu. Diinni ijoollee irratti mirga isaa dhiyeessa, qabeenyaa mootummaa malee kan haadhaa fi abbaa akka hin taane labsee, sirna barnootaa isaa karaa qabeenyaa isaa sammuu daa'immanii keessa kaa'a. Mucaan kan maatii amantootaa "mana barumsaa Gibxii" keessatti maal barsiifama?
Sirni aangoo addunyaa keessaa akkaataa namni diinni lubbuu barbaadu mootummaa dura dhaabbatu sabni akka filatu taasisa. Garaa nama saba biraa filatamee fi dhugumaan eenyuun akka inni tajaajiluufi sagadu hin beeknu. Nama amanaa idilee sirna kana keessaa hin taane sadarkaa ol'aanaa qabachuu hin danda'u. Abbootiin aangoo garuu sammuu fi qalbii lammiilee isaanii irratti to'annaa daangaa hin qabne argatu, yoo garaan bulchaa harka Waaqayyoo keessa hin jiraanne, humni biraa isa bulcha. Bulchaa mataan isaas waan baay'ee hin murteessu. Hundumtu sirnichatti bitama, inni immoo saba fuulduratti qajeelaan dhiyeessuu qofa qaba. Diinni lubbuu waan har'a addunyaa keessatti qabnu argachuuf dheeraan deeme, sirni aangoo mootummaa yeroo keenya keessatti harka isaa keessa jira, yoo ta'e ille maleekkotni Waaqayyoo ammallee karoora Waaqayyoo hanga raawwatamuttii fedhii nama deebisaa jiru.
Fayyaan, gaddisiisaa ta'us, kutaa aangoo Seexanaa keessaa tokko ta'e. Taateewwan yeroo dhiyoo addunyaa guutuu keessatti humna aangoo kanaa ifa baasanii agarsiisan, bilisummaan namaa hundumtu cabee, namoonni sadarkaa idileerratti karaa Waaqayyoo hin taane dhukkuba irraa ittisuuf dirqamaniiru.
Sirni maallaqaa addunyaa keenya keessaa akkaataa diinagdee fi baankiin biyya hundumaa doolaara Ameerikaa waliin hidhatamuun dhibbeentaa dhaabbatni namootaa amantaa hin qabne murteessan irratti hirkatudha. Kana irraa ka'uun yeroo tokko keessatti milkaa'inni diinagdee hundumtu gatii dhabdi, daldalaa xixiqqaanii fi giddu-galeessaan ni manca'a, biyyoonni hundumtu garee namoota xiqqaa qalbiin isaanii dhiibbaa Seexanaa jala jiraniif liqii qabaattu.
Aartiin diraamaa yeroo dheeraa addunyaa waan hamaa barsiisaa jira, fokkisummaa adda addaa jala bocamaa bareedaa fi seenaa jalatti dhiyeessa.
Meeshaaleen Odeessaa baay'een gonga'aa Seexanaa mul'ataa ta'an, namoota duwwummaa, ilkaanii wal qabuu fi aarii hafuuraa dhiyeessuuf.
Addunyaan ammaa meeshaa waraanaa kan taatee fi taa'ee jiru hagam akka guuttamte beekamuu miti, biyya lafaa keenya si'a tokko ol balleessuu ni danda'ama. Yeroo tokko diinni lubbuu waan kuufame kana hunda ni raawwata. Humna waraanaa malee biyyi tokkollee hin dhaabbatu, ollaafi biyyoota galaana gamaan saffisaan qabamti.
Diinni lubbuu harka isaa amantii addunyaa irrattis kaa'e, sochii hundumaa keessatti barsiisa sobaa seensisee, dhugaa sobaa waliin makee, wayinii kanaan saba hundumaa obaasa. Seexanni qalbii nama hundumaa gooftaa tahuuf baay'ee fedha, kanas caalaatti dhabbata amantaa karaa milkeeffachaa jira, amantoota sobatti akka amanan dirqisiisaa.
Yeroo ifaa fi beekumsa keessa jiraannus, gaddisiisaa ta'us, sirna baay'ee duratti humni dukkanaatiifi kennaan, ajjeessuuf, balleessuuf ka'e dhaabbata.
Waldaan Waaqayyoo eegumsa Kiristoos jala yoo jirattellee, diinni lubbuu harka isaa fokkataa achittis dheeressee, yoo danda'ame filatamtota illee akka gowwoomsu. Diinni dhugaatti mormuun hin danda'u, garuu duwwummaa, waan quufsuu hin dandeenye fi beekumsa Waaqayyoo hin kennine milkaa'inaan dhiyeessa.
Saayinsiin hundumtu ofuma isaatii nama hawwata, garuu Waaqayyoo irraa adda bahee lubbuu gara samiitti hin dhiyeessu. Hafuura Waaqayyoo Barabaraakeessa jiraachuu malee mirga Jireenya Bara Baraatiif kennuu hin danda'u.
Yaa michootaa, mul'anni kun isinitti gaddisiisaa hin fakkaatin, garuu kun dhugaa nu naanNun jiru. Wanti hundumtu addunyaa guutuu keessatti dhugaa barbaachisaa irraa sammuu keenya garagalchuuf uumamee dhiyaata.
Duwwummaan addunyaa bakka seensisametti guutummaatti guutuu danda'a. Inni seera malee waliin tokko ta'ee baay'ee keessatti jaalala qabbaneessuu danda'a. Kana mormuun garaa Waaqayyoo guutummaa banuun qofa danda'ama. Waaqayyoo beekuufi gorsa fi seera isaa hordofuu keessatti duwwummaan hin jiru, garuu Inni mataa isaafi wanti beekumsa kana waliin dhufu kan Jireenya Barabaraakennu jira.
Akka hin yaadamnetti, milkaa'inni qabeenyaafi badhaadhumman jireenya namootaa keessatti duwwummaa baay'ee fida, sammuu dheebootee dhugaa beekuu irraa hambisa. Akka qorannoo biyyoota diinagdeen guddate keessatti kufaatiin hafuuraa raawwatamaa jira, barsiisni Kiristoos namoota biratti hawwataa fi gammachuu dhabaa ta'aa dha.
Waaqayyo balaa, dhukkubaa fi waraana hayyama, lubbuu baay'een qabbaneesse akka of arganii karaa fayyinaa barbaadaniif. Garuu ofii keenya daangaa akkanaatti geessuu barbaachisaa?
Solomoon bara keenya madaaluun biliyoonii tokko ol qabeessa ture, qabeenyi kunis lubbuu isaa balleessuu ga'ee biyya balleessaa amala qabutti geesse, dhiibbaan isaa hanga har'aa ga'e. Mootichi kun hundumaa xumuraa murtii isaa nuuf dhiise, beekumsa Waaqayyoo hundee hin godhanne hundumtu duwwummaa akka ta'e. Duwwummaan hiika dhabuu dha, dukkana Waaqayyoo malee ta'uu dha.
Dhuga Baatuun Amanamaan immoo beekumsa Waaqayyoo guutuu, hiika jireenyaa fi ifa irraa akka bitannu nu affeeraa jira. Bitattootni isaa mo'attoota ta'uu isaanii labsa, sababni isaas isaan awwaataniiru.
Gaaffilee Boqonnaa Kana Irratti itti Yaadamu
1. Ifa boqonnaa kana keessatti Far. 61:10; Luq. 13:35; Yaq. 1:26; Efe. 5:4-7; Lal. 1:2,14; 2:9-11,17,21; 5:9; 1Xim. 6:3-10; Yer. 10:12-15; 16:19; Hiz. 13:3-11; Mik. 6:12-14; Lal. 12:8,13 dubbisaa.
2.Heertuun biroon Macaafa Qulqulluu keessaa yaadatti isin dhufan maal fa'i?
3. Boqonnaa kana irraa maal hubattan?
4. Duwwummaan boqonnaa kana keessatti dubbatame maal jechuudha?
5. Akka yaada keessanitti, nama amantii fi duwwaa ta'uun ni danda'amaa?
6. Yesuus haala garaa keenya isa duwwaa ta'e in jaallata?
7. Bu’aa’aa Mul. 3:16 fi duwwaan wal fakkaataa?
8. Jireenyi mataan isaa nama hawwata. Maaliif ergaa Laa’odiiqeyaa keessatti duwwaa ta'a?
9. Duwwummaa fi guutummaa garaa akkamitti safaru dandeenya?
10. Guutuu ta’uu jechuun maal jechuudha?
11. Akka yaada keessanitti, Waaqayyo duwwummaa keessaa ba’umsaaf karooraa qabaa?
12. Namni duwwummaa garaa guutummaa Waaqayyootiin guutuuf tattaaffii isaa irraa gochuu qabaa?
13. Yeroo gatii qabu milkaa'ina fi karoora Seexanaa addunyaa kana keessatti qo'achuuf kennuun barbaachisaa?
14. Hojii diinni lubbuu hojjete gabaasa qo'achuun jireenyi koo ni fooyyaa'aa?