Daangaa Waaqayyoon Cufame
Dubbisi
Waamicha Waldaa Laa’odiiqeyaa keessatti Dhuga Baatuun Amanamaan saba isaa irratti gammachuu dhabuu isaa beeksisaa, fakkeenya fincilaa muraasa tarreessa. Himannaa keessaa tokko: "Ati qullaa dha" Mul.3:17. Waamicha Kiristoos kana waliin ilma fi intalli Waaqayyoo tokkoon tokkoon hubachuu qaba. Itti aansuun, lakkoofsa 18 keessatti, Gooftaan qullummaa kana uwwisuuf meeshaa akkan isa irraa bitu na gorsa.
Qullummaa akkamii beekna?
1. Qullummaa qaamaa - yeroo namni guutummaatti qullaa'e ykn kutaalee qaamaa kanneen fedhii saalaa kakaasan muldhisu.
2. Qullummaa miira - yeroo namni dhugaa iccitii lubbuu isaa namoota alaa waliin qoodu, yaada isaafi miira isaa banee, hir'ina isaa argisiisee, namoota biraa jireenya dhuunfaa isaa keessatti waan ta'u hundumaa beekuu hayyamu.
3. Qullummaa hafuuraa ifaa Macaafa Qulqulluu keessatti - yeroo namni amantaa qabu walitti hidhamiinsa cubbamaa beekamuu dhabee ykn dhokataatti qabu ykn cubbuu ifaa keessa jiraatu, garaa isaa hafuuroota hamaatiif banee isaan immoo lubbuu isaa mirga Jireenya Bara-baraatiif fudhatanii seenanii jiru. Waaqayyo qalbii cubbuun xureeffame uffata qajeelummaa isaatiin uwwisuu hin qabu, hanga namni bara Laa’odiiqeyaa haala isaa gaddeessaa hubateef gorsa Dhuga Baatuu Dhugaa hordofee walitti dhufeenya daldalaa itti fufaa Kiristoos waliin seenutti. Mul.3:18.
4. Akkasumas qullummaan bifa dhuunfaa eenyuu ykn maaliiyyuu ta'uu danda'a, dabalata namaa ykn faaya utuu hin qabaatin. Kun waan harka namaa hin tuqin ta'uu danda'a.
Qullummaan mul'ataa fi ijaan hin mul'anne ta'uu danda'a. Yeroo namoonni jalqabaa uumaman, isaan qullaa turan. Uffata aadaa nu irratti hin turre, garuu ifa Waaqayyoo qulqullinaafi qajeelummaa Addaamiifi Hewaan keessatti uumamanii uwwifaman fakkeenya godhatee qaamoota isaanii uwwise. Cubbuu uffata addaa kana irraa isaan hambise, isaan qullaa ta'uu isaanii argan, kana sodaatan. Qullummaa isaanii haguuguuf, Addaamiifi niitiin isaa baala harbuutiin uffata ofiin godhatan, rakkoo isaanii akkasitti dhoksuun yaadan. Waaqayyo namoota cubbuu qullaa godhetti dhugaa baase, akkasumas qulluummaa kana haguuguuf gogaa bineensota yakka namootaatiif ajjeefaman irraa uffata hojjetee namoota kennuuf yaade. Akkasitti aadaan aarsaa dhaabbate, kan gatii cubbuu namaa kaffalamu itti yaadachiisuufi aarsaa gaarii kan bilisummaa aangoo cubbuu irraa kennuuf dhiyaatu barsiisuu qabu.
Yeroo Gooftaan saba isaa Gibxi keessaa baase, ergasii Musee keessaan seeroota Waaqayyoo fi murteen addunyaatti mul'atan. Qajeelfamoonni kun walitti dhufeenya namoota Waaqayyo waliiniifi walii isaanii waliin to'atan. Seerota kanaa keessaa tokko bifa uffannaa, eenyutu maal uffachuu qabu, hangam banaa ta'uu akka danda'u ture.
Yeroon darbe, jaarraa 19ffaa walakkaa keessatti Gooftaan Hafuura Raagaa keessaan addunyaatti ergaa Jijjiirama uffannaa kenne, ulaagaalee ijoolleen Waaqayyoo Samii irraa eegaman baay'ee ifaafi bal'inaan ibsaa. Jaarraa 21ffaa keessatti jiraachaa, uffannaa ilaalchisee ifa haaraa durii kana haquu hin qabnu. Nuti xiinxala fayyaa qabeessa kan hawaasa ammaa keessatti ulaagaa Waaqayyoo waliin deemuu fi kana keessatti hawaasaan ala ykn saalaan hin mul'anne ilaaluuf nu hayyama arganna. Addunyaan nu marsu dhiibbaa jabeessaa nutti godhee gatii isaa nuu dhiyeessa. Fashiinni akkamitti fi maal uffachuu akka qabnu nu gorsa. Miidiyaaleen adda addaa meeshaalee ifa Waaqayyoo waliin hin deemne nuu beeksisu. Kana keessaan diinni dhimma kana keessatti sammuu keenya miidhuufi yaada isaa fi ulaagaa isaa nuu dhiibbaa gochuu barbaada.
Waldaan uffannaa bifa kamiin ykn kamiin waaqeffannaa seenuu ilaalchisee seera barreeffamaa hin qabu. Yoo guutummaatti qullaa hin taane, bifa kamiin waldaa seentani. Yoo bifa keessan Jijjiirama uffannaa waliin wal hin simne, waaqeffannaa irraa isin hin baasan. Ifa Jijjiiramaa kana waldaa dhaqan baay'een hin beekan, akkasumas minbaara irraa xiqqoo dubbatama, warra akkasumatti dhufan dhabuu sodaachuun. Waldaalee Waaqayyoo naannoo adda addaa addunyaa keessatti seera naamusaa kan cabsuun hin jaallatamne jira, akkasumas miseensota waldaa yeroo hundaa kan namoota addunyaa irraa dhufaniif hawaasa kana keessatti akkamitti uffachuu akka barbaachisu agarsiisan jiru.
Gooftaan hawaasa namaa hundumaa ol dhaabbatee maal akka ta'uu qabu, maal banuu akka danda'amu, maal yeroo hundaa cufamuu akka qabu ofii isaa murteessa.
Uffanni - biyya cufameefi daangaa dhaabbate kan namni tokko illee akkasumatti seenuu hin dandeenye. Ani ofii koo maal uffachuu akkan qabuufi haala kamiyyuu keessatti maal baasuu akkan qabu murteessa. Namoonni daangaa kana cabsuu mirga naamusaa qaban jiru. Kuni haadha manaa koo, doktora na yaaluu fi haala tokko tokko keessatti tajaajila fayyaa ykn nageenya.
Waaqayyo maal akkan uffadhuufi hagam sirrii akka ta'e irratti xiyyeeffannoo guddaa kenna. Ani bakka bu'aa isaa mul'ataa addunyaa kana keessatti waan ta'eef, bifa alaa koo qulqullinaafi qulqullummaa mul'isuu qaba.
Addunyaan akkamitti daangaa qulqullummaa kana hubannaa koo keessaa haquuf yaalu illee, gaafatamni Waaqayyoo keessatti isaan hin jijjiiramne hafa. Keessumaa, Waaqayyo bifa alaa koo gaafii isaa waliin wal simuuf qofa utuu hin taane, qabeenyi keessaa koo illee sadarkaa ulaagaa Waaqayyootti akka ga'u eega. Beekumsi kun ofumaan hin dhufu. Barbaaduu, qorachuufi jabeessanii eeguu barbaachisa. Amantaan dhaga’uu irraa dhufa, dhaga’uun immoo dubbii Waaqayyoo irraa. Rom.10:17.
Qullaa ta'uu koo himaa, Gooftaan murtee isaa kana fudhachuufi walitti dhufeenya daldalaa isa waliin seenuu, ifa inni erge qorachuu keessatti jabaadhee haala bu’aa’aa koo irratti cubbuu hiikkachuu akkan gaafatu eega. Inni gonkumaa ulaagaa isaa gadi hin buusu akkasumas ifa isaa mooda hafeef ykn barbaachisaa hin taane hin godhu.
Yesuus cubbamaa gara isaa dhufu bifa hundumaa simata, garuu akkuma jirutti dhiisuu dhiisee dhiqee, uffata isaa uffisee ogummaafi qulqullummaa barsiisa.
Bakka dhuunfaa koo keessatti aangoofi mirga daangaa koo murteessuu qaba, waan tokko iccitii gochuufi kan biraa namatti mul'isuu murteessaa. Garuu waan Waaqayyo cufeef qaaniisaa jedhee beeksise, ani adabbii malee qullaa'uu hin danda'u.
Waaqayyo keessatti itti fufaa fi murtaa'aa ta'uu isaa nan jaalladha. Yeroon maal akka inni na irraa eeguufi gaafatu hubadhe, yeroo tokko murteessaa isaa jijjiiruu ykn sadarkaa amanamummaa isaa xiqqeessuu akka danda'u sodaachuu dhiise. Inni yeroo hundaa ol ba'uufi waan haaraa hubachuu gaafata, Gooftaan guddina kana keessatti tartiibaa qaba, waan salphaa hubachuuf barbaachisu ol cehuun waan murteessaa hubachuu hin gaafatu. Ifa Jijjiirama uffannaa dubbisu beekaa, beekumsa argatame faallessuun jiraachuu hin danda'amu, garuu ifa kana hordofuun mormiifi kolfaa jabaa hiriyoota amantaafi maatii keessaa illee fida. Kanaaf qophaa'uu barbaachisa akkasumas sodaachuu hin qabu.
Anaaf ija Waaqayyoo duratti uffatamee eeyyama isaa qabaachuun ija addunyaa duratti kan ofii ta'uu caalaa barbaachisaa dha, Waaqayyoof bifa koo hagam barbaachisaa akka hin taane, ijoon garaa koo akka ta'e yaaduu.
Bifi alaa keessan, hiriyoota koo, dinqisiifannaa utuu hin taane, kabaja kakaasuu qaba. Yeroo karaa kana irratti jabaattan Waaqayyo kana irratti yaada.
Ifa kana ofii keessanii qorachuu malee fedhii Waaqayyoo dhimma kana irratti beekuu hin dandeessan akkasumas daangaa kana karaa gaarii hin taane gara jijjiiruu, himannaa Dhuga Baatuu Dhugaa jalatti kuftani.
Gaaffilee Boqonnaa Kana Irratti itti Yaadamu
1. Ifa boqonnaa kana keessatti Ifa boqobbaa kanaa keessatti, Hos.4:6; Isa.1:16-18; Mat.5:20; Isa.64:6; Mul.3:16-19; 7:13-14; 16:15; 19:8; Uma.2:25; 3:6-7,21; 47:42; Ba'a.20:26; Isa.47:2-3; See.Lam.22:5; Lal.9:7-8; 1Pet.3:3-4; Fak.31:25 dubbisaa.
2. heertuu Macaafa Qulqulluu biraa kamiin yaadattan?
3. Boqonnaa kana irraa maal hubattan?
4. "Ragaa Waldaatiif" keessatti ifa waa'ee jijjiirama uffannaa qoranniittuu?
5. Gooftaan ifa tokko bakka tokko barreeffamuu qofaaf kennaa?
6. Macaafni Qulqulluun warra fedhii Waaqayyoo qorachuu didaniifi ifa Waaqayyoo dhiisan akkamitti waama?
7. Uffata lubotaafi sabaatiif hagam xiyyeeffannoo kenname yaadattaniittuu?
8. Gooftaan akkamitti fi maal akka uffannu xiyyeeffannoo kenna jettanii yaaddu?
9. Namni tokko uffanni isaa ifa isinitti mul'ate waliin wal hin simne jedhanii murteessuu qabamaa?
10. Dhimmi uffannaa bifa alaa fi haala keessaa lubbuu waliin walqabata ta'uu hubachuun barbaachisaa dhaa?
11. Yoon sirriitti uffadhee garuu yaada koo keessatti Gooftaa irraa fagoo ta'e faayidaan maal?
12. Jijjiiramni uffannaa durbootaaf qofa kennamee miti, dhiiraafis kennameera?
13. Uffata sirrii fi hin sirrii gidduutti maaltu adda baasa? Fak.7:10.
14. Ifa Waaqayyoo beekuu fi qorachuu qofa utuu hin taane, isa keessatti jiraachuun barbaachisaa dhaa?
15. Dhimma Jijjiirama uffannaa qorachuun, jaalala malee ani homaa akka hin taane, beekumsa kamiyyuu irraa faayidaa akka hin qabne yaadachuu qabna? 1Qor.13:1-3.