Haala Laa’odiiqeyaa isa Dinqisiisaa

Philia - jecha Giriikii afaan biraa keessatti fakkaataa hin qabne kan hiiki isaa jaalala, michuummaa, hiriyummaa, hawwannaa, nama isaan beekamu waliin walqabata. Jechichi jecha biraa waliin walqabsiifamuu danda'a, fakkeenyaaf "filadelphiyaa" – jaalala obbolummaa ykn "falaasama" - jaalala ogummaa. Afaan Giriikii keessatti philia namoota walbeekanii gidduu walitti dhufeenya michuummaa dhiyoo ibsuuf fayyada. Bara Kiristoos keessatti walitti dhufeenyi akkamii akka jechi kun ibsu sirritti himuu hin dandeenyu, garuu fayyadamni isaa Wangeela fi kitaabota biraa keessatti gadi-fageenyaa michuummaa kan barattoonni Yesuus waliiniifi walii isaanii waliin qaban nuu ibsa. Yoo Macaafa Qulqulluu keessatti jecha jaalala Waaqayyoo namootaafi uumama isaatiif hundumaa ilaallu, isaan "agaapee" ta'anii dhaga'amu. Gooftaan agaapee kana namoota hundumaa fi keessumaa walii keenyaatiif akka qabaannu nu waama, akka hundumtuu barattota isaa akka taane argan. Yoo Macaafa Qulqulluu hiika keenya keessatti dubbifne, jecha Giriikii kam jaalalti tokko ykn biraa jedhamuu hin mul'atu. Garuu hima jalqabaa keessatti bakki lama jira kan Yesuus waldaa isaa waliin walitti dhufeenya isaa akkasitti waamu. Mul.3:19 dubbifna: "...Warra ani jaalladhu, isaan dhugaa baasee adaba." Haala kana keessatti jechichi philiya. Gooftaan jecha jaalala isaa kana keessatti maal akka kaa'e akkasumas maaliif Kitaaba guutuu keessatti si'a tokko qofa waldaa tokko galata tokko illee hin qabnetti akkasitti dhufuu isaa hubachuu barbaada. Gooftaan saba isaa bara Laa’odiiqeyaa jaallachuu qofa utuu hin taane, saba kanaaf michuummaa isaa beeksisa. Inni akkasumas walitti dhufeenya kana keessatti haqummaan bakka isaatti hafuu isaa dubbata. Garuu addaan ba'iinsi seera waliigalaa kanarraa waamicha kana irratti yaaduu nu godha. Hiikni gadi-fageenyaan jecha kanaa cubbuu hiikkannaa Pheexiros keessatti mul'ata, yeroo Yesuus si'a sadii jaallattaa isaa gaafate. Hima jalqabaa keessatti baay'ee nama hawwataa dhaga'ama. Yoh.21:15-17 dubbifna. (Barreessaa irraa: philiya jecha jijjiiruu dhabuu koof dhiifama na godhaa.) Jalqaba: "Simoon ilma Yoonaa, isaan caalaa na jaallattaa?" Pheexiros deebise: "Eeyyee, si jaallachuu koo beekta." Lammaffaa: "Simoon ilma Yoonaa, na jaallattaa?" ammas deebii: "Eeyyee, si jaallachuu koo beekta." Si'a sadaffaa Yesuus gaafate: "Simoon ilma Yoonaa, na jaallattaa?" Pheexiros gadda waliin deebise: "Ati waan hundumaa beekta. Si jaallachuu koo beekta." Pheexiros qorannaa kana irratti hin aarre, garuu si'a sadii walitti dhufeenya michuummaa isaa Yesuus waliiniifi isa keessatti hafuu isaa mirkaneesse. Garuu hiikni gadi-fageenyaan jecha philiya waamicha Yesuus jaalala Abbaa isaa Ilmaaf keessatti mul'ata. Yoh.5:20 dubbifna: "Abbaan Ilma jaallatee waan ofii isaa hojjetu hundumaa isa agarsiisa; isin dinqisiifachuuf hojii kana caalu isa agarsiisa." Lakkoofsi kun hiika waan Yesuus walitti dhufeenya jaalala-Philiyaa keessatti Laa’odiiqeyaatti dhufuu kaa'e hubachuuf furtuu ta'uu danda'ama. Yoo jaalalli Abbaa uumama hundumaa agaapee ta'ee, jaalalli Ilmaatiif philiya ta'e, jecha kana keessatti gadi-fageenyaa murtaa'aa kan Gooftaan nu seensisuuf hawwu jira. Yaadaa! Inni jaalala isaa saba isaatiif jecha agaapeetiin qofa kan Abbaan isa jaallatu waliin wal bira qaba. Amanamummaa akkamii, dhiyeenya akkamii Kiristoos hordoftoota isaa waliin kaayyoo kana keessatti mul'ata! Kana hubachuun akkam gammachisa! Mirkaneefannaa qabna "Abbaan waan ofii isaa hojjetu hundumaa Ilmatti mul'isa, kana caalu isa agarsiisa, isin dinqisiifachuuf." Ragaa kana booda lakkoofsa 47 hanga itti fufa, kan keessatti waan Abbaa fi Ilmi michuummaa kana keessatti hojjetan dubbatu. Waamicha Yesuus michuummaa isaa keessatti waadaa jira kan karoora Waaqayyoo saba yeroo dhumaatiif bana. Gooftaan Kiristiyaanota walitti dhufeenya daldalaa-michuummaa dhiyoo ilma isaa waliin seenaniif waan arguu qaban hundumaa mul'isa, ammas amma arguu dandeenyu caalaatti hubachuu kenna. Gooftaan guutummaa mul'ataa fi eebbaa akka waan fakkaataa yaaduu hin dandeenye nu waadaa seena. Akkasumas akkasitti ta'a. Yesuus hiriyoota isaa bira dhufee isaan waliin nyaachuu gammachuu, walitti dhufeenya michuummaa keessatti waan hundumaa kan injifannootti geessuufi karoora hamaa hundumaa mul'isu ibsuu. Michuumni jaalala-agaapee malee danda'amaa? Eeyyee, garuu daangaa fi ulaagaa baay'ee qaba. Jaalalli-agaapee michuummaa fi walitti dhufeenya dhiyoo malee danda'amaa? Eeyyee. Akkasitti Waaqayyo addunyaa galata hin qabnee jaallataa, akkasumas jaalalti keenya diina keenyaatiif deebii walii hin eegu, garuu hafuura sirrii mul'isa. Ollaan hundumtuu jaalala koo daangaa hin qabnetti deebii agaapee walfakkaataa hin kennu. Garuu jaalalti michuummaa-philiya walitti dhufeenyaafi deebii walii qaba, kan keessatti agaapee baay'ee gaarii ta'ee hafuura agaapee walfakkaataa keessatti deebii michuummaa eega. Jaalalti Waaqayyoo karaa isa keessaan addunyaa keessatti dhangala'ee eebba warra kaaniif fidu barbaaduun yeroo dheeraa turuu isaan addaa dha. Yeroo jaalalti garaa kanaaf sirrii ta'e argatu, gammachuu akkamiin waan bareedaa hundumaa banee gaarii ta'e kennuuf qophaa'a! Laa’odiiqeyaan waldaa dhumaa seenaa Kiristiyaanota dachee keessatti ta'uu isaatiin addaa dha. Guutummaan ifaa dhimmoota dhumaatiif qophaa'uuf barbaachisaa fi humni ol'aanaa injifannoo guutuuf kennama. Walakkaan Laa’odiiqeyaan eebba guddaa kennaa raagaa keessaan argateera, garuu fuulduratti jijjiirama dinqisiisaa sammuu fi hojii ijoollee Waaqayyoo keessatti nu eega, humna Hafuura Qulqulluu kan Bokkaa booddeegaraa amantoota keessatti facaafame obsiisu irraa kan ka'e. Yesuus immoo walitti dhufeenya Mul.3:18 keessatti bitachuu gorsu keessatti jabaannee haala bu’aa’aa keenya irratti cubbuu hiikkachuu nu waama, yeroo waamicha jijjiirama jireenya fi yaada keessatti kennamu. Dubbii dhumaa Yesuus barattota isaatti fannifamuu dura michoota isaa ta'uu isaanii mirkanaa'a ture. Yoh.15:14-15. Asitti jechuma philiya jira. Waan hundumaa caalu, barbaachisaa, barbaachisaa fi mi'aawaa Gooftaan xumuraaf hambise. Walitti dhufeenya isaa Laa’odiiqeyaa waliin keessatti jaalala-philiya daangaa hin qabnee waliin inni ofii isaa ta'e gammachuu akkamii akka nu dhaqqabsiisu hubachisa. Addunyaa guutuu waliin wal qixa jaallatamuun qofa utuu hin taane, hiriyaa dhiyoo ta'uun walitti dhufeenya dhiyoo Waaqummaa ilma isaa keessatti ta'uun faayidaa akkamii! Nuti utuu hin taane, inni akkasitti walitti dhufeenya isaa saba isaa waliin dubbate. Yoh.15:15 dubbifna: " Ani garboota isiniin hin jedhu, garbichi waan gooftaan isaa godhu hin beeku'o; ani garuu firoota koo isiniin jedheera, waanan abbaa koo irraa dhaga'e hundunaas isin beeksiseera." Nuti - michoota! Maal jechuu akka ta'e yaaduu dandeessu? Sadarkaan kun yeroo dhumaatti faayidaa akkamii kenna? Dinqisiisaa fi baay'ee nama hawwataa. Gaaffilee Boqonnaa Kana Irratti itti Yaadamu 1. Ifa boqonnaa kana keessatti, yoo danda'ame, hiika Giriikii-Amaariffaa jalatti: Mul.3:18-21; Yoh.5:19-24; 15:14-19; 21:15-17; 1Qor.2:9; Fak.17:17; 18:24; 1Pet.1:22; 2:17; 3:8; 2Pet.1:7; Heb.13:1; Qol.3:14-15 dubbisaa. 2. heertuu Macaafa Qulqulluu biraa kamiin yaadattu? 3. Boqonnaa kana irraa maal hubattan? 4. Gadi-fageenyaan haaraan ergaa Laa’odiiqeyaa nuu mul'achaa jiru isin gammachisaa? 5. Jaalala-philiya boqonnaa kana keessatti dubbatamu akkamitti hubattu? 6. Agaapee fi philiya gidduutti maaltu adda baasa? 7. Maaliif Gooftaan waldaa Laa’odiiqeyaa waliin michuummaan jiraachuu murteesse? 8. Yoh.5:20 irraa hubannaa gadi-fageenyaa ergaa Laa’odiiqeyaa furtuu isinii kenne? 9. Ergaan ergamaa Waldaa Laa’odiiqeyaa eenyuuf kennameera? 10. Yesuus ergaa Laa’odiiqeyaa keessatti nu irraa gocha tokko tokko eegaa? 11. Ergaa Dhuga Baatuu isa amanamaa hubachuun faayidaa maal nuuf kenna? 12. Ergaa Laa’odiiqeyaa qorachuu jalqabdan irraa jireenya keessan keessatti maaltu jijjiirame? 13. Yesuus ergaa isaa Laa’odiiqeyaa qorachuu, hubachuufi gorsa isaa hordofuu keessatti fedhii qabaa? 14. Warra gorsa Mul.3:18 hin dhaggeeffanne irratti maaltu ta'a? 15. Kadhannaa dhuunfaa keessatti ergaa Laa’odiiqeyaa gadi-fageenyaan hubachuuf Waaqayyoon in kadhattu?