Kutaa Kana Seenuu Nan Danda'aa?
Dubbisi
Boqonnaa sadaffaa kitaaba Mul’ata qo'achuudhaan, Yesuus balbala garaa koo dura dhaabbatee akkan banuuf rukutuu isaa nan hubadha. Hima Macaafa kana dubbisdhaan Fayyisaaf balbala banuun barbaachisaa ta'uun hubadha. Yesuusiin gara garaa koottan afeera. Jireenya koo keessa akka inni seenuun gaafadha. Balbala kanaan akka inni seenun kadhadhaa, akka inni ta'us nan amana. Kun jireenya koo keessatti dhugaa ta'a, sababiin isaa Gooftaan kadhannaa akkasii deebisuu barbaada. Inni isaan eega. Anis nan gammada. Gooftaan mana koo keessa jira, walii wajjin irbaata nyaannaa, waliin haasofna, ija walii keenyaa keessas in ilaalla.
Waan addaa tokko rawwachuudhaan keessummaa koo isa jaallatamaa minjala irbaataa irratti qofaa isaa dhiiseen nagaadhaan rafuuf gara siree koo deemuun murteesse. Wanti Ijoon inni mana koo isa ani isaaf bane keessa jiraachuudha.
Taatee kanatti nan gammade. Wanta ta’en hiriyoota koo hundaaf qooda, garuu muraasatu na hubate. Ganama hundumaa Yesuus ciree irrattan affeera, guyyaa hojii adda addaa waliin hojjenna, galgala immoo waan na muudate hunda mari'achuuf nyaataaf teenya. Anis jireenya haaraa kanattan gammade!
Garuu wanta addaatu ta'uu jalqabe. Guyyaa muraasa booda Yesuus balbala cufaa kutaa dhokataa kan eenyullee seensisuu hin dandeenye bira dhufa. Kutaan kun "bilbila koo" jedhama. Kiristoos balbala kana bira dhaabbatee "Kutaa kana seenuu nan danda'aa?" jedhee rukutuu jalqaba. Ani nan rifadhe. Ani baay'een sodaadhe. Gochaan koo inni dhokataan hundumtuu, quunnamtiin koo hundumtuu fi seenaa koo hundumtuu akka mul'atuun hubadhe. Xiyyeeffannaa Kiristoos kana irraa gargalchuuf yaaluudhaan "Kottuu, kutaa kadhannaa deemna, achii balballi yeroo hundumaa siif banaa dha" jedheen deebisa, inni immoo "Kutaa cufaa seenee maal akka ta'aa jiru ilaaluu barbaada" jedha. Dafqa diilalla’aatu na qaqqaba. Meeshaan koo baay'een isaa michuu koo akka hin gammachiisnen hubadhe. Inni rukutaa waama. Maal gochuun qaba? Garuu banuufan murteesse. Kiristoosiin seensiseen macaafa qulqulluu hiika garaagaraa, sagantaa Hafuura Raajii, barumsa Sambata agarsiisuu jalqabe. Faarfannaa Abdii waliin akka faarfannu gaafadhe. Garuu inni kana hundumaatti baayée hin gammadne. Meeshaalee kana illee hin ilaalle.
Yesus balbala fuula hawaasummaa kootti dura dhaabatee "Kutaa kana seenuu nan danda'aa?" jedhee rukutuu jalqabe. Anis dandeettii dubbachuun dhabe. "Gooftaa, ajandaa kadhannaa koo ilaali. Muuxannoo fi deebii ajaa'ibaa akkamiitu isa irra jira." Garuu albamii suuraa fi quunnamtii miidiyaa hawaasaa koo akkan Isatti agarsiisu na gaafate. Maaliif? Kun iddoo dhuunfaa kooti, addunyaa hafuuraa kooti! Innis dhaabatee rukuta. Garuu ammas balbala banee haxxummaa koon agarsiisa, Mana Barumsaa Jaalalaa Agape keessatti ramaddii akkamitti akkan deebisu Isaaf kenna. Garuu bakka hiriyyoonni koo tokko illee kanaan dura hin dhaqne dhaquuf carraaqe. Baay'een qaana'e. Argamuun Yesus kutaa sana ifaan guute, hammam xuraa'aa akka ta'e nan arge, qaaniidhaan gubbadheen ija kootiin gad ilaale. Innis kolfaa: "As qulqulleessuu nan danda'aa?" Ani hayyaman kenne, Innis dafee waan hundumaa duwwaa taasisee kallattiidhaan gara albama suuraatti ce'e. Kun baay'eedha! Innis balbala dura dhaabatee "As seenuu nan danda'aa?" jedhee rukute. Balbala kana baneen suuraa uumamaa, daraaraa fi samii Isatti agarsiisuun jalqabe, garuu Inni ammas bakka wanti hundinuu ija namaa ilaaluu irraa cufame ilaale. Lafti waan na jalaa kufte fakkaate, Yesus kolfee iddoo sana qulqulleessuuf hayyama koo gaafate. Ija koo gadi qabadheen itti waliigale, amma garuu ani ofii kootii qulqulleessuun jalqaba. Sana booda ifatti ba’uutu dhufe, moppii qabadhee Kiristoosiin dursee fiigee golee xuraa’aa ifa argama Fayyisaa keessatti mul’atu hunda haxaa’ee baasuufan yaale. Innis na boodaan qulqulleessee guutummaatti bareeche. Kana booda homaa hin sodaadhu. Yesus dogoggora koo fi cubbuu koo isa darbeef na hin ceepha’u, garuu suuta jedhee isa dhiisuuf gargaarsa naaf kenne. Ittan waliigale.
Kiristoos meeshaalee ani jaalladhu dhaabbataadhaan haquu akkan barbaadu na gaafate. Kana dhaga'uun baay'ee na dhukkubsa, garuu itti waliigaluufan murteesse.
Yesuus immoo kana caalaa gara kutaa mana koo isa baayʼee dhoksaa taʼetti deeme. Balbala chaanaalii YouTubetti dhiyaatee, fuuldura isaa dhaabbatee rukutuu jalqabe. Anis dandeettii dubbachuu nan dhabe. Kana miti! Ammas gaaffii barame sana nan dhaga'e. Hayyama nan kenne. Seenaa ilaalchaa (YouTube) sana haquuf yeroon argadheera, viidiyoo muraasa faayidaa qabu illee cuqaaseera. Garuu akka tasaa seenaan koo guutuun akka eegame nan arga, ifa Isaa keessaan xalayaa abiddaa narratti dhugaa ba’utu mul’ata. Waanan ilaalu, waanan jaalladhu, gochaa kana irratti yeroo hammamii akkan dabarsu, dhiibbaa inni narratti qabu of eeggannoodhaan qorate. Jilba koottiin kufeen dhiifama gaafadhe. Minjaala diina keenyaa irra sammuu koo sooruudhaan imaanaa Isaa isa qulqulluu dabarsee kennuu kootiif baay’een qaana’e. Kan nama gaddisiisu, Yesuus immoo wantoota kana yaadannoo bilbilaa keessaa haquu akka dandeenyu dubbata, garuu isaan bara baraan yaadannoo koo keessatti hafan, diinni lubbuu immoo sammuu koo jallisuu fi miidhuu yaaluudhaan yeroo hunda sammuu koo keessaa dasammuuqsa. Fiilmoonni fi viidiyoon kun dhiibbaa gochuudhaan cubbuu beekuuf sammuu banan, hubannoo koo dadhabaa godhan, amma cubbuun gaaffii malee salphaatti na keessa seenee jireenya koo fi gammachuu koo balleessuu danda'a. Garuu yoo ani yeroo hundumaa isa wajjin walitti dhufeenya qabaadhe ayyaanni isaa xurii kana loluuf gahaa akka ta’u Yesus naaf mirkaneessa. Garaan koo tuqamee akka na qulqulleessuu fi sammuu koos jaalalaan akka guutuuf nan gaafadhe. Innis itti walii galee deebii naaf kenne. Humni waa'ee waan qulqulluu fi sirrii yaaduu Jaalala keessa akka jirun arge. Jaalalli jireenya koo keessatti waan baay’ee barbaachisaa, waan haaraa, miidhagaa fi dinqisiisaa uumuu jalqabe.
Bishaan qulqulluu keessa of liciseen cubbuu koo isa darbe hunda nan dagadhe. Hiriyaan koo inni jaallatamaan anaa wajjin keessa lixee daakne. Dogoggora koo isa darbe na hin yaadachiisne. Akkasumas, galaana daangaa hin qabne isa gadi fagoo irra ce’ee cubbuu koo fuudhee bishaanitti darbate, kattaa abdii amanamummaa isaatti na hidhuu isaan arge. Ani nan qaana'ee nan gammades. Akkan qulqullaa’es nan hubadha.
Mana kootti nan deebi'a. Qulqullummaadhaan jiraachuun akkam namatti tola. Kutaawwan qulqullaa’an keessa naanna’een Yesusiin itti waama, Innis gammachuudhaan deebii kennuudhaan kolfee akkan hin boqonne na gaafata. Kutaan mana koo keessa jiru hundi Gooftaaf banaa akka hin taane Akka tasaan hubadha. Yaada kanaan miira gadheetu natti dhaga'ame, anis nan dhiphadhe, inni immoo suuta jedhee "mana jireenyaa kana keessa na galchitaa?" jedhee na gaafata: Akkam nama qaanessa. Imimmaan ija koo keessaa dhangala'e. Maaliifan akkas xuraa'e? Garuu kana booda hin sodaadhu. Kiristoos akkamitti akka na jaallatu nan beeka, kunis hayyama akkan kennu na gargaara. Salphina dhufaa jiru irraa nagaa dhabeen mataa koo raase. Garuu ibidda kana keessa darbuu akkan qabu naaf gale. Yesuusiin ilaaleen tasgabbaa'e. Inni na hin miidhu. Isa wajjin waan hundumaa gochuu nan danda'a.
Gaaffiiwwan Yaadannoo Boqonnaa kanaaf
1. Boqonnaa kana irraa maal hubattan?
2. Jireenya keessanitti Kiristoosiin ol galchitanii sana booda boqochuun gahaa dhaa?
3. Gaaffii Yesuusiin eeguun qabaa moo ykn garaa koo akka qulleessuuf ofii kootii kennuu wayya?
4. Yesuus illee taanaan kan eenyuun illee itti seensisuu hin barbaanne"kutaan cufamaan" Jireenya keessan keessa jiraa?
5. Yoo Yesuus rukutaa jira ta’ee ani immoo banuu hin barbaadne maal gochuun qaba?
6. Balbala cufaamaa kan michoota kootii rukutuu nan danda'aa?
7. ifa boqonnaa kanaa keessatti Heb. 3:14-15; Mat. 9:13; Rom. 2:3-6; Mik. 7:18-19; Is. 1:16-18 dubbisaa.