Qoricha Ijaa — Ergaa Laa’odiiqeyaa

Jecha "qoricha ijaa" jedhu yeroon dhaga'u maal na yaadachiisa? Dawaa fayyaa tokko tokko kan ujummoo, qaruuraa ykn huuroo keessa jiru kan gogaa naannoo ijaa ykn ija mataa isaatti dibamuu dandaʼu na yaadachiisa. Qorichi ijaa Macaafa Mul’ata irraa, inni Kiristoos bitadhee ija koo akkan dibadhu na gorsu maal bakka bu’a? Mul'ata 3:18 dubbifna: "... arguu akka dandeessutti qoricha ijatti naqattu ana irraa akka bitattu sin gorsa " Yesus ija koo dibuuf qabeenya Samii keessaa waan tokko naaf dhiheessa, sana booda waanan kanaan dura hin argine arguun jalqaba. Kanaan dura Gooftaan jaamaa ta'uu koo dubbate. Inni immoo jaamummaa foonii utuu hin taane, jaamummaa hafuuraa jechuu isaati. Fayyisaan qorichi isaa dhukkuba koo kana akka fayyisu naaf mirkaneessa. Yeroo tokko, Yesus hancufaa fi biyyoo walitti makee qoricha irraa tolchuudhaan nama jaamaa tokko fayyise. Kiristoos ija nama jaamaa sana erga dibee booda akka dhiqatu isa ajaje. Kana booda namichi in arge. Maaltu nama jaamsa? Lallaba 2:13-14 irraa dubbisna: "Egaa ifni dukkana irra akkuma caalu, akkasuma ogummaan gowwummaa irra caaluu isaa nan arge; namni ogeessi yaada guutuudhaan in arga, namni gowwaan garuu, dukkana keessa deddeebi'a..." Jaamummaa hafuuraa jechuun cubbuu isa nama jaamsee gowwaa nama taasisuudha. Bofti abbootii keenya yommuu qore, iji isaanii akka banamu, akka waaqayyoos akka ta’an dubbate. Dhugaa jiru yoo ilaalle, kufaatii booda iji Addaamii fi Hewaan yeroo baname qullaa isaanii argan. Rakkoon nama Laa’odiiqeyaa baay’ina ifaa fi beekumsa hundumaa wajjin dukkana isa gowwaa fi jaamaa isa taasisu filachuu isaati.Dhugaa guutu, mul’ata irraa hafaa, barsiisaa qulqulluu, Dubbii beekumsa isa gadi fagoo qabaadhee gara biyya lafaatti deebi’uudhaan dhiibbaa ishee jalatti kufee, dhugaa isa gubaa diilallaa’ummaa Baabiloon hafuuraa wajjin walitti makuuf yaaluudhaan akkamitti amalli koo adda baafamuu danda’a?! Waan akkasii gochuu kan danda’u nama gowwaa fi jaamaa qofa. Yesus haala sana keessaa karaan ittiin bahu dhiheessuudhaan waamicha naaf godha. jaamummaa koo beekuun akkan argu na hin godhu. Suphee Inni naaf dhiyeessuu wajjin dibata Waaqummaa na barbaachisa. Gooftaan immoo akkan ija koo yaalu na gorsa. Iji koo fakkeenya hubannaati, innis ogummaa fi ifa yookaan immoo gowwummaa fi dukkana filachuudha.: "Iji nama ogeessaa gara ogummaa ilaala, iji nama gowwaa garuu, hamma daarii lafaatti in joora." Fak 17:24 Qorichi ijaa waan na mudachaa jiru, eessa akkan jiru, kan eenyuu akkan ta’e, eenyu akkan ta’ee fi haala amma keessaa karaan ittiin ba’uu ifatti hubachuuf ogummaa Samii naaf kennamuudha. Gooftaan qoricha sana bitachuu qofa utuu hin taane ija koos akkan ittiin yaalu na gorsa. Jechi "dibachuu" jedhu mataan isaa addunyaa hafuuraa keessatti hiika baay'ee gadi fagoo qaba. Nama dibame tokko tajaajila Waaqayyo murteesseef, mul’ataa fi hubannoo addaa waan ta’aa jiruuf dabarsanii kennuu jechuudha. Ogummaan immoo Fak 8:22-23 irratti akkas jechuudhaan ofii ishee labsiti: " Waaqayyo jalqaba hojii isaatiitti, hojii isaa isa bara durii sana hundumaa dura na uume; Ani jalqaba bara durii duriitti, utuu biyyi lafaa hin uumaminan aboo irra kaa'ame." Ogummaan dibata Waaqummaa addaa warra isa fudhatan ogeessa taasisu qaba. Kanaan dura fakkeenya qoricha ijaa akka dhangala’uu Hafuura Qulqulluutti hubadheera garuu kennaa kana maaliif haala addaa akkasiitiin akkan fudhadhu murteessuu hin dandeenye. Garuu sirritti dhiibbaa hafuura qulqulluutiin cubbuu koo argee, qalbii jijjiiradhee, ulaagaa seeraa guutuu baradhee, Yesusitti maxxanee, dhaabbannaa koo isa dhugaas hubadhe. Amma barreeffama jechoota kanaa kan qajeelchaa jiruu fi sana booda warra dubbisaniif hiika isaa isa dhugaa mul’isaa kan jiru Hafuura Qulqulluudha. Akkasumas dhiibbaa fi eebba Hafuura Qulqulluu malee ogummaan hundi maraatummaa ta’ee gara of tuulummaa fi waan waa’ee hin baafneetti nama geessa, lubbuus gara badiisaa fi dukkanaatti darbata. Yesus akkan arguuf ija kootti qoricha dibachuu yeroo na gorsu, akka Hafuurri Qulqulluun yaada koo jijjiiru eega. Kun kan ta’u yeroon gocha kanaaf hayyama koo kennee kallattii kanaan waan tokko hojjechuu jalqabudha. Ogummaan waaqaa waanan kanaan dura hin beekne arguu fi hubachuu akkan danda’uuf ija hafuuraa koo naaf bana. Warqeen ibiddaan qullaa'e jechuun, uffata adii qabaachuu jechuun maal akka ta'e nan hubadha. Faayidaa kennaawwan kun naaf kennan nan hubadha. Ogummaan dhiibbaa Hafuura Qulqulluu jalatti jaalala na barsiisa, amantii koo na jabeessa, gad fageenya Waaqayyoon beekuu fi humna aangoo isaa ana keessaa fi karaa koo mul'isa. Dibanni samii aangoo Waaqaa natti uffisa, kunis addunyaa hafuuraaf milikkita koo isa addaati. Diinni lubbuus dibata kana argee dheekkamsaan qorumsa isaa hundaan na rukuta. Inni dukkana Laa’odiiqeyaatti na darbachuu barbaada, dhugaa qo’achuu irraa na daangessuu utuu hin taane jaamaa taée akkan hafuuf ija koo cufuuf yaala. Utuu eegumsi Waaqayyoo hin jirree hundi keenya maal taana? Qorichi ijaa amala sammuu namaa fayyisuu qaba. Inni dhiibbaa biyya lafaa fi uumama foonii jalatti miidhameera, garuu hafuurri Waaqayyoo nama amanaa hubataa taasisa, akkasumas karoora fayyina isaa keessatti wantoota xixiqqoo kanaan dura dhokatanii turan hunda hubachuuf isa gargaara. Hafuurri Waaqayyoo namatti fayyadamee miidhagina karoora fayyinaa fi amala Waaqayyoo, qulqullummaa Waaqayyoo, humna jaalalaa fi ogummaa Waaqayyoo namoota birootti mul'isa. Ijoolleen isaa awarri manamoo ta’an akka arganiif Gooftaan fedhii qaba. Karaa amantoota akkasii jireenya namoota biroo warra dukkana keessa taa’anii keessatti ifa isaa dhangalaasuun danda’a. Namni jaamaan namoota jaamaa warra kaan eessatti geggeessuu danda’a? Gara boolla cubbuu fi gowwoomsaatti geessa. Laodiqiyaan magaalaa ijoollee Waaqayyoo warra jaamaa, qullaa, hiyyeeyyii, gadadamoo ta’anii, warra isaan dura turanii wajjin wal bira qabamee yeroo ilaalamu faayidaa hafuuraa baay’ee utuu qabanii warra dukkana keessa turuu filataniidha. Milkaa’insi Laa’odiiqeyaa inni guddaan tokko amala Dhugaa Baatuu Amanamaa fi Dhugaa inni kenne irratti walii galuudha. Qullaa jiraachuu isaa hin falmu; jaamaa fi hiyyeessa jedhamunis isa hin dhibu. Garuu namni rafe ofii isaatiif maal gochuu danda’a? Haa ta’u malee, Yesus saba isaa haala akkasii keessatti hin dhiisu. Laa’odiiqeyaatti ergaa dabarsa. Gooftaan gara tokkoo tokkoo ilmaa fi intala Waaqayyoo dhufee balbala rukuta. Ija isaanii gara isaatti deebifatachuu akka isaan danda’aniif warra jaamotaaf meeshaa Isaa dhiyeessa akkasumas ergamtoota isaa isaanitti erga. Gooftaan obomboleettiin qormaataa dhiyaachaa akka jiruu fi yeroo dhiyootti gaddi akkamii addunyaa guutuu akka qabatu beeka. Eenyutu dhaabbachuu danda'a? Warra qorumsa dandamatan keessaa tokko ta’uuf namni tokko gaaffii kanaaf deebii sirrii qabaachuu qaba. Yeroo tokko pilaaneetiin keenya bishaan badiisaatiin akka badduuf itti murtaa'e. Namoonni hundi akeekkachiifamanii turan, garuu warra gorsa Waaqayyoo dhaggeeffatanii bidiru seenan muraasa qofatu fayye. Balballi araaraa hundumaaf banaa ture; hunduu waamicha fayyinaa dhaga'aniiru garuu warra iji isaanii qoricha ijaatiin dibametu baraarame. Namoonni kun raajiin Waaqayyo bishaan badiisaa ilaalchisee dubbate akka raawwatamu amananiiru, yeroo sirrii taʼetti murtoo sirrii akka godhaniif ogummaan isaanii isaan gargaareera. Du'a jalaas isaan baraare. Garuu akkuma bara Nohi ture, Dhufaatii Ilma Namaa keessattis akkasuma ta'a. Isaan nyaataa, dhugaa, fuudhaa fi heerumaa turan, kan biraa yaadaa hin turre... Yaadaa hin turree!!! Warri Laa’odiiqeyaa amma maal yaadaa jiru? Akkamitti duroomnee addunyaa cubbuu kana keessa jiraachuu dandeenya. Isaan keessaa warri abshaalonni qodaa ibsaa isaanii keessatti dhadhaa nuugii guuttatu. Samii hundi amma addunyaan cubbuu keessa rafaa jirtu ilaalaa jira. bilaashummaan nama hunda liqimseera. Cubbuun bakka siidaan irra dhaabbatu irra ol ka’ee dhaabbatee jira, mootonni lafaa akka namoonni isaaf sagadanii fi isa tajaajilan godhu. Gooftaan immoo mala ittiin jiraatan ni dhiheessa. Sagalee kanas eenyutu dhaga'a? Gaaffiiwwan Yaadannoo Boqonnaa kanaaf 1. Boqonnaa kana irraa waan haaraa maal baratte? 2. Jecha "qoricha ijaa" jedhu akkamitti hubatta? 3. Yeroo dhumaatti qoricha kana qabaachuun maaliif baayʼee barbaachisaa taʼe? 4. Yesus maaliifi durboota rafaa jiraniin abshaalotaa fi gowwoota jedhe? 5. "Ija kee dibadhu" jechuun anaaf maal jechuudha? 6. ifa boqonnaa kanaatiin Isa 61:1; His 16:8-9; Yoh 9:5-7; 2 Qor 1:21-22; 1 Yoh 2:20; Fak 8:1-21 dubbisi.